پایان نامه ارشد: آموزش مهارت های زندگی در بین برنامه های کودک تلویزیون -پایان نامه مقطع ارشد

به علت ورود وسائل ارتباطی و گسترش ارتباطات ، هر روز بیش از پیش به اهمیت استفاده آن در زندگی انسان ها افزوده می شود. اطلاعات بیشتر یعنی قدرت بیشتر بنابراین افراد برای ادامه حیات نیاز بیشتری به داشتن اطلاعات گسترده تر دارند (ساروخانی، 14:1380). به همین دلیل عصرحاضر را عصر ارتباطات نامیده اند زیرا رشد رسانه های جمعی امکان ارتباط افراد مختلف را در سایر نقاط جهان فراهم نموده است. امروزه رسانه های جمعی که مهمترین آنها شامل: رادیو، تلویزیون و مطبوعات می باشند، از عوامل اساسی در شکل دادن به افکار عمومی هستند. تلویزیون به عنوان رسانه ای که با صدا و تصویر همراه است، اطلاعات کامل تری به تماشاگر می دهد تلویزیون به خاطر تصویر به تخیل کمتری نیاز دارد.

تلویزیون از نظر کنترل و تاثیرگذاری بر افکار عمومی رسانه ای بسیار قوی و موثر به شمار می رود زیرا به حوزه خصوصی زندگی افراد نفوذ می یابد و بر رفتارها ، عادات ، ارزش ها و روابط اجتماعی اثر       می گذارد. تلویزیون از یک سو بر صدا و تصویر متکی است و از سوی دیگر استفاده از تلویزیون برخلاف چاپ سوادی لازم ندارد و بر خلاف سینما دامنه انتشار وسیعی دارد بر خلاف رادیو به       جنبه های تصویری هم تکیه دارد و تمامی افراد جامعه در تمامی سنین – از سنین ابتدایی تا سنین پایان زندگی – تحت تاثیر آن قرار می گیرند. فرآیند انتقال ارزش ها توسط برنامه های مختلف تلویزیونی/ سریال ها، برنامه های کودک،  فیلم های داستانی بلند و کوتاه، اخبار و …/ صورت می گیرد. تزریق این ارزش ها که با ظرافت تمام ( به عنوان مثال از طریق کلمات، موسیقی، ابزار و وسایل مورد استفاده در برنامه ها ، تکنیک های خاص تصویری ، نوع لباس و…..) در لابه لای برنامه ها پوشیده و مستور است . در سطوح جامعه انتقال می یابد و افراد با شیوه های مختلفی چون همانند سازی و تقلید ارزش های منتشر شده توسط برنامه های تلویزیونی را درونی می کنند . با توجه به سهولت استفاده از تلویزیون و انبوه مخاطبین آن و با در نظر گرفتن این نکته که تلویزیون تنها به عنوان وسیله ای برای کسب خبر و آگاهی مورد استفاده قرار نمی گیرد بلکه منبعی برای ارسال ارزش های مختلف نیز می باشد بیش از پیش اهمیت حیاتی این وسیله آشکار می شود. به دلیل همین اهمیت تلویزیون است که صاحبان قدرت همیشه برای پیشبرد نظرات خویش از آن سود جسته و ارزش های مورد نظر خود را منتشر کرده اند (صمدلی،1377: 3). گربنر در این مورد می نویسد ” تلویزیون نظامی ارگانیک از داستان ها و تصاویر است . این نظام به عنوان یک کل به هنجارها شکل داد و آن را در سطوح مختلف جامعه رواج  می دهد”   (Gerbner.1976:180).

از لحظه روشن کردن تلویزیون آنچه کاملا مشهود است انتقال مجموعه ای از پیام ها است که به طور مداوم توسط این وسیله انجام می شود. در واقع تلویزیون دارای ظرفیتی است که می توان آن را فنآوری عظیمی برای اهداف بزرگ دانست.

مسئله اصلی این تحقیق بررسی تاثیر رسانه پر نفوذ تلویزیون بر مخاطبان به ویژه کودکان و نوجوانان  است. وقتی کودکان به دنیا می آیند باید کاری دشوار انجام دهند که ” انطباق با محیط اطراف است”. آنها برای کسب این آگاهی و شناخت و نیز انطباق با محیط شدیدا” محتاج فهمیدن دنیای اطراف خویش هستند و در این زمینه والدین و در مراحل بعدی دستگاه های عظیم تعلیم و تربیت نقش اساسی ایفا می کند. در زندگی معاصر علاوه بر نظام تعلیم و تربیت وسایل ارتباطی و بویژه ارتباط جمعی نیز در برطرف کردن این نیاز حیاتی مهم بسیاری را به خود اختصاص داده اند.

الوین تافلر[1]  جامعه شناس امریکایی ، یکی از نقش های مهم وسایل ارتباط جمعی را ارائه الگوهای متعدد زندگی به کودکان و نوجوانان می داند. کودک دیگر تصورات خود را صرفا” از طبیعت یا اطرافیان دریافت نمی کند، بلکه روزنامه ها ، مجلات، رادیو و سپس تلویزیون نیز در این امر به وی کمک می کنند کودک در طی مراحل رشد به تدریج با خود و محیط اطرافش آشنا می شود و عموما هر آنچه که به عنوان معنای خود، نقش و وظایف خویشتن در ذهن دارد از محیط اطراف آن هم بصورت تقلیدی آموخته است.

[1] –  Alvin Toffler