استراتژیهای و عوامل موثر بر توانمندسازی

راهبردها، راهکارها و زمینه های توانمندسازی

نظریه پردازان مدیریت به توانمندسازی به عنوان یک مهارت مدیریتی می نگرند، بدین معنی برای اینکه کارکنان احساس توانمندی کنند باید شرایط و بستر های لازم در سازمان فراهم شود. سازمان، مدیریت و کارکنان باید آمادگی های قبلی را داشته باشند که از آنها تحت عنوان راهکارهای توانمندسازی یا عوامل توانمندسازی یاد می شود.

اسکات و ژاف[1] (1991)، تغییر سازمان هرمی به سازمان دایره ای، تغییر طرز تلقی کارکنان، ایجاد انگیزش از طریق دادن قدرت و منزلت، مدیریت مشارکتی، استقرار رهبری تسهیل کننده و تشکیل گروه های توانمندی از عوامل توانمندسازی کارکنان و مدیران می دانند (ایران نژاد پاریزی، 1375، ص 40).

– باون و لاولر[2] (1995)، برای توانا کردن کارکنان بخش خدمات سه سطح : مشارکت در پیشنهادات (حلقه های کنترل کیفیت، گروه های چند وظیفه ای و آزادی عمل متوسطه ) و مشارکت زیاد ( آزادی عمل ،سهیم شدن در تمام اطلاعات و مشارکت و عملکرد ) را پیشنهاد کردند(جهانیان، 1385، ص83)

– راهبردهای استقلال و آزادی عمل، داشتن اهداف چالش برانگیز و روشن، حمایت کردن، تفویض اختیارو نظام پاداش دهی، سبک رهبری دموکراتیک و الگوسازی از راهکارهایی هستند که ” رمزدن” توانمند ساختن استادان دانشگاه نام می برد (رمزدن[3]، 1997، ترجمه نوه ابراهیم و همکاران، 1380، ص 71).

– اسپریتزر(1996)در مطالعات تحقیقی خود دریافت که دسترسی کارکنان به اطلاعات، نظام پاداش دهی، مشارکت در تصمیم گیری، حمایتهای اجتماعی و عاطفی با توانمندسازی روانشناختی ارتباط دارند.همچنین رابینز (2002) استراتژیهایی را که منجر به توانمندسازی می گردد با کمک الگوی توانمندسازی شناختی توماس و ولتهوس به شرح جدول 2-3 ارائه داده است ( رابینز، 2002، ص 19)

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   خرید فایل پایان نامه : خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت - فروش پایان نامه

 

 

 

 

جدول 2-3.  استراتژیهای توانمندسازی

اقدامات توانمند سازی احساس موثر بون احساس شایستگی احساس معناداری احساس حق انتخاب
رهبری کاریزماتیک   * *  
رهبری تحول * * *  
تفویض اختیار       *
تصمیم گیری مشارکتی       *
تشویق به خود مدیریتی   *   *
غنی سازی شغلی *   * *
ایجاد تیم های خود گردان        
ایجاد وظایفی که دارای با خورد درونی باشد *   * *
کاهش رسمیت       *
ایجاد یک فرهنگ حمایتی در سازمان *   * *
تشویف به هدف گذاری *      
آموزش و کار آموزی کارکنان   *    
سیستم ها پاداش   *   *

 

منبع: رابینز، 2002

2-3-11. عوامل موثر بر توانمندسازی

عوامل موثر بر توانمندسازی کارکنان از دیدگاه های متفاوتی دسته بندی شده است. یکی از دیدگاههای معروف، دیدگاه اسپریتزر(1995) است. به باور او، عوامل اصلی موثر بر توانمندسازی عبارتند از :

عوامل فردی : تحصیلات، سابقه کار، جنسیت، نژاد، کانون کنترل، عزت نفس

عوامل گروهی: اثربخشی گروهی، اهمیت گروه، اعتماد درون گروهی، ادراک افراد گروه نسبت به تاثیرشان بر مدیران

– عوامل سازمانی: دسترسی به منابع، حیطه کنترل، دسترسی به اطلاعات، حمایت اجتماعی. ( سیاسی، جو مشارکتی واحد کار، جایگاه فرد در سلسله مراتب سازمانی (اللهیاری، 1389، ص 38).

[1] Scott and Zhaf

[2] Bowen and Lawler

[3] Rmzdn,