پایان نامه ارشد – اصول ارزشیابی و کاربرد آن در برنامه های آموزشی-دریافت پایان نامه

اصول ارزشیابی و کاربرد آن در برنامه های آموزشی :

 

      به طور قطع و مسلم ارزشیابی یکی از قسمت های عمده و مهم برنامه های آموزشی به شمار میرود

زیرا نتایج آن می تواند برنامه های آموزشی را مجدداً تغذیه کند و در نتیجه کمبودها ، نواقص و نارساییهای برنامه را بر طرف نموده و کیفیت و میزان تاثیر برنامه های آموزشی را ترقی دهد .

در این صورت ارزشیابی باید به طور مداوم در طول مدت برنامه آموزشی ، در پایان آن وحتی در دنباله آن در محیط واقعی و زنده کار ، ادامه داشته باشد تا نکات ضعف برنامه را پس از شناخت از بین برده و نکات مثبت آن را تقویت نماید لذا با در نظر گرفتن مطالب ذکر شده می شود  چنین نتیجه گیری کرد که :

1ـ برای ارزشیابی برنامه های آموزشی ، در درجه اول لازم است قبل از اجرای برنامه ، میزان اطلاعات شرکت کنندگان معین گردد .

2ـ ارزشیابی برنامه های آموزشی باید قسمتی از برنامه های آموزشی باشد . و به طور مداوم ضمن اجرای برنامه انجام پذیرد .

3ـ ارزشیابی برنامه های آموزشی همچنین باید در خاتمه دوره انجام گیرد .

4ـ ارزشیابی برنامه های آموزشی حتی باید پس از انجام برنامه های آموزشی برای اندازه گیری درجه موفقیت شرکت کنندگان در اجرای وظایف و فعالیت های شغلی در محیط واقعی کار نیز ادامه داشته باشد .

5ـ در ارزشیابی برنامه های آموزشی ، باید از کلیه افرادی که در برنامه های آموزشی به طور مستقیم و غیر مستقیم سهیم هستند و همچنین افرادی که از محصولات برنامه آموزشی بهره مند می شوند . نظر خواهی گردد

6ـ اهمیت ارزشیابی در این است که نتایج آن در برنامه های آموزشی مجدداً مورد استفاده واقع شود و گرنه ارزشیابی ، کاری بیهوده و بی ثمر خواهد بود . (نوه ابراهیم، عیدی، 1387) 

 

2-34چگونگی اجرای ارزشیابی :

 

     برای اجرای اصول ششگانه ارزشیابی که در بالا معرفی شدند می توان به شرح زیر عمل کرد .

 

مرحله اول : ارزشیابی قبل از شروع برنامه را می توان به صورت مصاحبه و یا آزمایشهای کتبی انجام داد و از آن طریق به میزان اطلاعات و کاردانی شرکت کنندگان پی برد . نتیجه این عمل از دو جهت مورد استفاده قرار خواهد گرفت : اولاً پس از تعیین درجه و میزان اطلاعات شرکت کنندگان ، اساس برنامه و مواد آن را طوری تنظیم کرد که برای شرکت کنندگان در دوره تکرار مکررات نبوده و برای آنها تازگی داشته باشد . ثانیاً نتایج ارزشیابی مقدماتی ، معیاری خواهد بود تا در پایان دوره با نتایج ارزشیابی های  نهایی مقایسه گردیده و از طریق میزان موفقیت برنامه آموزشی در راه آموختن مطالب جدید به شرکت کنندگان مورد سنجش قرار گیرد .

مرحله دوم : اجرای ارزشیابی در ضمن برگزاری دوره آموزشی که خود شامل دو قسمت : یکی ارزشیابی از شرکت کنندگان در دوره های آموزشی است که توسط مربیان آموزشی انجام می شود و می تواند به همان طرق معمول انجام پذیرد . و از روشهایی مانند تعیین میزان همکاریهای فردی و یا گروهی در کلاس ، اجرای تکالیف عملی ، شیوه های مرسوم که با فرهنگ این جامعه منطبق باشد ، استفاده شود .

دیگر ، ارزشیابی است که شرکت کنندگان دوره های آموزشی از برنامه و از مربیان آموزشی به عمل می آورند . در این قسمت از ارزشیابی باید از آنان ضمن شرکت در برنامه نظر خواهی شود ، ولی باید به این نکته توجه داشت که منظور از این نظر خواهیها چون ممکن است اعتبار لازم و کافی نداشته باشد و چه بسا بعضی  از این نظریات ممکن است تا آخر دوره تغییر کند . اجرای این ارزشیابی و نظر خواهیها به این جهت است که بتوان نتایج آن را با ارزشیابیهایی که در خاتمه دوره و یا در محیط واقعی کار انجام می گیرد  ، مقایسه کرد و چنانچه نتایج آن نشان داد که نظریات ، اساسی و منطقی است ، در آن صورت می توان از نتایج این تحقیقات مطلع ساخت .

مرحله سوم : ادامه اجرای ارزشیابی در محیط واقعی و زنده کار است که در آن ، نظریات سازمانها و مخصوصاً روسای مستقیم شرکت کنندگان باید پیرامون اثرات برنامه های آموزشی و دوره های آموزشی گرفته شود و البته نظریات اصلاحی آنان به صورت بازخور مجدداً به برنامه های آموزشی بازگردانده شود تا عیوب و نواقص آن بر طرف شود این عمل را می توان به وسیله مصاحبه ، پرسشنامه و یا در صورت امکان با مراجعه به پرونده های استخدامی و ارزشیابی کارکنان با در نظر گرفتن مدت زمان مناسبی که کارکنان توانسته باشند آموخته های خود را پیاده کرده و به کار بگیرند ، مورد اجرا قرار داد . بدیهی است که کار ارزشیابی و تعیین نتایج آن ، به همین جا خاتمه پیدا نخواهد کرد زیرا  همان  طور که اشاره شد ، چه بسا برنامه های آموزشی که بسیار دقیق ، کامل  جامع و بدون نقص  بوده اند و شرکت کنندگان هم کمال استفاده را از شرکت در آن برنامه های آموزشی نموده و مهارتهای تازه ، دانش و اطلاعات جدید وهمچنین تکنیکهای مهم و موثر را آموخته باشند ، لاکن متاسفانه محیط کار آنان طوری باشد که به آنها اجازه ندهد  و و یا لااقل از آنها پشتیبانی لازم  را به عمل نیاورد تا از آموخته های خود استفاده کامل بنماید . در آن صورت مسلم است که عیب و نقص متوجه برنامه های  آموزشی نبوده ، بلکه محیط کار به تغییرات اساسی نیاز دارد . (نوه ابراهیم، عیدی، 1387)