بررسی تاریخی مفهوم اثربخشی سازمانی

بررسی تاریخی مفهوم اثربخشی سازمانی

همه مکاتب و گرایشات مدیریتی، اثربخشی سارمانی را مورد بحث قرار داده‌اند و هریک بنابر دیدگاه‌ها و نظرات خویش، اثربخشی را تشریح نموده‌اند. برخی از این مکاتب و متفکرین اصلی آنها به همراه شرحی مختصر از اثربخشی و نیز نمونه مشخصه‌های اثربخشی از دیدگاه آنان در جدول 2-6 نمایش داده شده‌اند:

جدول2-6 سیر تاریخی مفهوم اثربخشی سازمانی.

گرایش مدیریت متفکر اصلی شرح مختصر اثربخشی نمونه مشخصه‌های اثربخشی
مدیریت علمی فردریک تیلور (1911) مطالعه زمان و حرکت، اهمیت استانداردها، طرح‌ریزی، کنترل و هماهنگی، سازمان وظیفه‌ای،” یک بهترین راه”. حداکثر کردن تولید، حداقل کردن هزینه، برتری روش، استفاده بهینه از منابع، تخصی کردن وظیفه.
اصول مدیریت هنری فایول (1916/1925) تکمیل تئوری استقرائی مدیریت، مبتنی بر قوانین یا اصول، مدیریت را مهارتی قابل آموزش می‌داند. تقسیم کار، سرپرستی روشن، انضباط، وحدت فرماندهی و هدایت، نظم و سلسله مراتب، انصاف، ثبات و نوآوری، روح همکاری.
روابط انسانی التون مایو (1933) اهمیت عوامل احساسی و عاطفی، مفهوم اجتماعی در مورد تلاش گروه، نیاز به تشخیص مدیریتی و مهارتهای بین فردی. بهره‌وری از طریق رضایت کارکنان، رضایت‌مندی از طریق توجه به نیازهای عاطفی و فیزیکی کارکنان.
تصمیم‌گیری و مدیریت اطلاعات هربرت سایمون (1947) اثربخشی با توجه به عقلانیت محدود، معیار کارایی ورودی/خروجی کارکردگرایی مبتنی بر اهداف معین. صرفه‌جویی در منابع از طریق عقلایی اهداف، کارایی اطلاعات پردازش.
فنی اجتماعی ترسیت و بامفورث (1951) تحلیل مشترک تقاضاهای فنی و اجتماعی سازمانی، دیدگاه سیستم باز به سازمان‌ها، سازمان‌ها به عنوان یک سیستم باز. درجه تناسب فنی/ اجتماعی، سازگاری و تناسب فرآیندهای داخلی.
مدیریت استراتژیک طراحی آلفرد چاندلر (1962) ساختار تابع استراتژی است، ادغام عمودی و افقی و عقلایی کردن مصرف منابع. سازگاری و تناسب استراتژی، ساختار که در قالب رشد سازمانی، رقابت، کنترل محیطی، انعطاف‌پذیری و انطباق‌پذیری ظاهر می‌شود.
منابع انسانی داگلاس مک گریگور، رنسیس لیکرت (1961/1967) اهمیت نیازهای سازمانی در مقابل تقاضای سازمانی، تناسب قدرت، مدیریت مشارکتی، تفاهم بین تقاضاهای رقابتی ایجاد می‌کند. رضایت کارکنان، بهره‌وری، انسجام، وفاداری، ارتباطات باز.
تئوری اقتضایی لارنس و لورش (1968) طراحی سازمانی مبتنی بر عوامل محیطی است. بهترین راه، به اقتضای شرایط و محیط‌های گوناگون است. خطای تخصصی شدن، خطای ترکیب شدن، تناسب زمان، محیط، توانایی انجام تغییر در زمان مناسب، تناسب رهبری/ (شرایط) اقتضایی.
اکولوژی اجتماعی هنان و فریمن (1977) عدم اهمیت نسبی مدیریت، جبر محیطی، بقاء وظیفه، دوره زندگی، خوشبختی، استراتژی و ساختار.  
مشارکت عمل‌گراها  
  چستر بارنارد (1928) سازمان‌ها به عنوان سیستم‌های همکاری. تعادل داخلی و تنظیم با شرایط خارجی، اقدام عملی و رهبری ماهرانه.
آلفرد السون (1962) اداره غیر متمرکز، بررسی و کنترل متمرکز، ساختار چند بعدی. کارایی از طریق مقیاس اقتصادی، برگشت سرمایه بخش‌ها، کسب اهداف.
رابرت تانسیتد (1970) دیوان سالاری زدایی، حمایت از کارآفرینی و سودآفرینی منطقه‌ای. سودآوری، قابلیت ارزیابی کارکنان،ساختار ساده.
توماس پیترز و رابرت واترمن (1983) عملکرد بر مبنای ساختار، استراتژی، سیستم‌ها، مهارت‌ها، سبک و ارزشهای مشترک. تمایل به کار، نزدیکی به مشتری، خود مختاری و کارآفرینی، آماده و فعال بودن، فلسفه ارزش‌گرا، رابطه نزدیک با فعالیت تجاری، شکل ساده، ستاد کوچک، دارا بودن ویژگی‌های انعطاف و استحکام به طور همزمان.
این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تقلید ومدل گرایی در یادگیری بوسیله مشاهده