برنامه های آموزشی

دانلود پایان نامه

گردیده و یا روند اصلاح برنامه ها را سرعت بخشد.” (قاسمی، 1381، ص 57).

یک برنامه فعالیت آموزشی تنها زمانی می تواند ارزشمندی خود را توجیه کند که شواهدی قابل اطمینان و معتبری در مورد تأثیر آموزش در بهبود رفتار و عملکرد شرکت کنندگان و بالطبع منافع سازمان عرضه کند. این امر به جنبه ی مهمی از آموزش و ارزشیابی آموزشی اشاره دارد که معمولاً از آن با عنوان ” اثربخشی آموزش” یا ” ارزیابی اثربخشی آموزش” یاد می شود.
” از طریق تعیین میزان اثربخشی عملیات و مداخلات آموزشی می توان قضاوت کرد که عملکرد برنامه ی آموزشی تا چه اندازه مطلوبیت دارد و تا چه اندازه باید بهبود یابد” (سلطانی، 1382، ص2).

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

اما به طور کلی ” دلایل تعیین اثربخشی برنامه های آموزشی عبارتند از:
1- بررسی و سنجش کمی و کیفی دوره های برگزار شده به منظور ارائه ی راهکارهای اساسی آموزشی در آینده.
2- ایجاد اعتماد و اطمینان در طراحان برنامه و مجریان دوره های آموزشی به منظور دلگرمی در روند اجرای این نوع آموزش ها.
3- ارائه ی یک تعریف معتبر و درست از اهداف این دوره ها.
4- مشخص نمودن درصد موفقیت یا عدم موفقیت دوره های آموزشی” (قاسمی، 1381، ص 57).
به طور معمول ارائه ی یک دوره ی آموزشی جدید، کار آسانی نیست، ولی اگر این اقدام آموزشی مورد ارزشیابی قرار نگیرد امکان دارد بتوان هرگونه برنامه ی آموزشی را موجه دانست. “برای جلوگیری از گسترش بی رویه ی هزینه های آموزشی، مدیریت باید بر ارزیابی کامل سود و هزینه اصرار ورزد تا پولی که خرج می شود، دستمایه ی رضایت بخشی را به همراه آورد. هرگز نمی توان ادعا کرد که آموزش، خود به خود سودمند است، مگر آنکه ارزیابی شود” ( دولان و شولز، ترجمه طوسی، 1384، ص 285).
در حقیقت ” اهمیت ارزشیابی در این است که نتایج آن به صورت بازخورد به برنامه های آموزشی مجدداٌ تغذیه شود تا به این ترتیب تغییرات لازم و اساسی در متن برنامه ها ایجاد گردد. مسئله ی مهم دیگر اینکه ارزشیابی برنامه های آموزشی بدون ارزشیابی صحیح از نحوه ی کار شرکت کنندگان در برنامه، کاری ناقص و بدون ثمر خواهد بود. بنابراین در یک ارزشیابی کامل از برنامه ی آموزشی، باید به محتوا و چگونگی برنامه ها و تأثیرات آن در شرکت کنندگان توجه مخصوص و دقیق داشت” (ابطحی، 1383، ص 122).
کرک پاتریک” دلایل اصلی ارزشیابی آموزش های ضمن خدمت را چنین بیان می کند:
توجیه دلایل وجودی واحد آموزش با نشان دادن نقش و اهمیت آن در تحقق اهداف و رسالت های سازمان، تصمیم گیری لازم در خصوص تداوم داشتن یا تداوم نداشتن یک برنامه ی آموزشی، گرفتن اطلاعات در مورد اینکه چگونه می توان برنامه های آموزشی را در آینده بهبود داد”.(ابطحی،1383،ص 167).” فقدان ارزشیابی ممکن است جدی ترین مشکل را در برنامه های آموزشی و توسعه بوجود آورد، به عبارت ساده تر، سؤالی که اکثر متخصصان پرسنلی مطرح می کنند این است که، آیا برنامه های آموزشی به اهداف از پیش تعیین شده خود رسیده اند؟” (جزنی،1375،ص 186).
اهداف سنجش اثربخشی آموزشی:
“هدف از سنجش اثربخشی یک دوره ی آموزشی را می توان به شرح زیر بیان کرد:
1- کسب اطلاعات درباره ی وضع موجود (در چه موقعیتی هستیم و برای شروع کار از کجا باید آغاز کنیم).
2- تشخیص جهت حرکت و شرایط مطلوب و یا وضعیت هایی که بتوان به عنوان بهترین شرایط تلقی نمود تا مقاصد و هدف مورد نیاز مشخص شود.
3- چگونگی رسیدن به هدف”(ربیعی، 1390،ص 25).
با توجه به موارد فوق اثربخشی آموزشی، عناصری از تشخیص جهت توأم با چگونگی رسیدن هدف، مطلوب بودن یا مؤثر بودن یک فرایند آموزشی را به دنبال دارد. در فرایند سنجش اثربخشی، برنامه های آموزشی و نتایج حاصل از آن مورد بررسی قرار می گیرد تا میزان اثربخشی آن ها با توجه به اهداف پذیرفته شده مشخص شود که غالباً با توصیه هایی در جهت اقدامات سازنده همراه است
شاخص های ارزشیابی اثربخشی آموزش
پس از بیان جایگاه و اهمیت سنجش اثربخشی برنامه های آموزشی ، در ادامه رویکردها (روشها) و معیارهای لازم برای تعیین میزان موفقیت و کارکردهای عملیات آموزشی مورد بحث قرار می گیرند. در این قسمت پس از اشاره مختصر به دیدگاه های برخی صاحبنظران درخصوص شاخص های ارزشیابی آموزش ها ، روش های تعیین اثربخشی برنامه های آموزشی و شاخص های مقتضی در هر یک از آنها ارائه می گردد.
از دیدگاه دیویس و ورثر” معیارهای مورداستفاده برای ارزشیابی اثربخشی آموزش عبارتند از:
1. واکنش فراگیران به فرآیندها و محتوای آموزش
2. دانش و تجربه اکتسابی به واسطه آموزش
3. تغییرات رفتاری که ناشی از آموزش باشد
4. پیشرفت‬های قابل‬اندازه‬گیری در سطح‬خودی‬و‬سازمانی مانند‬کاهش‬ترک‬شغل، غیبت و تصادفات.
دولان‬و شولز نیز چنین شاخصهایی را برای ارزشیابی‬آموزش‬ها‬بیان‬کرده‬اند” (جباری،‬1384‬،‬ص 74)
در وضعیت فعلی با توجه‬به پیشرفتهای‬مبانی نظری علوم‬سازمانی و مدیریتی ، شاخصهای پویا، مناسب وعینی‬تری را می‬توان برای سنجش اثربخشی برنامه‬های‬آموزشی مطرح ساخت‬. بدین‬طریق که اثربخشی فعالیتهای واحد آموزش درگستره موضوع اثربخشی سازمانی است . براین اساس می توان از شاخص ها و روش های مطرح شده در زمینه اثربخشی سازمانی، در راستای سنجش اثربخشی برنامه های آموزشی استفاده کرد. به طورکلی، برای سنجش اثربخشی سازمانی پنج روش بیان شده است که ” در جریان سنجش و تدوین شاخصهای اثربخشی آموزش می توان از چهار مورد آنها بهره مند شد. روش های مذکور عبارتند از:
الف – روش مبتنی بر نیل به هدف ؛
ب – روش مبتنی بر تأمین منابع ؛
ج – روش مبتنی بر فرآیندهای درون سازمانی ؛
د – روش مبتنی بر تامین رضایت گروه های ذینفع” (دفت، 1378‬، ص 65)
در این پژوهش با توجه به اینکه اثربخشی دوره های ضمن خدمت کوتاه مدت تخصصی که آموزگاران شهرستان طارم در سال های 88-90 گذرانده اند مدنظر می باشد، تأکید بر روش مبتنی بر هدف می باشد تا مشخص شود که آموزش های کوتاه مدت تخصصی که برای آموزگاران شهرستان طارم در سال های 88-90 برگزار شده است، به اهداف خود رسیده اند یا نه؟
متعاقباً ضمن تشریح هریک از رویکردهای مذکور در راستای تبیین و مفهوم‬سازی اثربخشی برنامه های آموزشی، شاخصهای مناسب مطابق هریک از این روشها ارائه می گردد.
الف. روش مبتنی بر نیل به هدف
در استفاده از این روش برای اندازه گیری اثربخشی آموزش باید هدفهای آموزش را شناسایی کرد. این امر یک روش منطقی است، زیرا فعالیتهای آموزشی در قالب برنامه ها ی آموزشی همواره هدفمند هستند . به عبارت دیگر آموزش ها برآنند تا تغییرات مطلوب در دیدگاه ها و تواناییهای کارکنان ایجاد کنند . لذا با اجرای این این روش میزان پیشرفت درجهت رسیدن به آ ن مطلوب ها، اندازه گیری می شود. ” این روش هنگامی مناسب است که اهداف روشن، مورد توافق، قابل اندازه گیری و محدودیت زمانی وجود داشته باشد.” ( جباری، 1381، ص 74 ). ” استفاده از این روش برای تعیین اثربخشی برنامه های آموزشی مستلزم توجه به مفروضات ذیل است:
– فعالیتهای آموزشی درقالب برنامه های آموزشی باید اهداف نهایی روشن داشته باشند؛
– این اهداف بایستی مشخص بوده و برای اینکه به خوبی درک شوند باید تعریف گردند؛
– اهداف باید تاحد امکان قابل کنترل‬باشند یعنی سازمان و امکانات موجود بتوانند‬از عهده آن برآیند؛
– روی اهداف باید اجماع یا توافق عمومی صورت گرفته باشد؛
– پیشرفت به سوی این اهداف را باید بتوان اندازه گیری کرد.
بالاخره شاخصهای مناسب برمبنای این روش عبارتند از؛ تقویت حس همکاری، تنوع بخشیدن به تولیدات، افزایش ثبات عملیات، حفظ منابع، ارتقا کارایی، بهبود کیفیت محصولات و خدمات، کاهش اشتباهات و تصادفات، مبادله ، تغییر بهره مندی از روش های جدید و بهتر، ارتقا شغلی و… . ( جباری، 1381، ص 74 ).
ب. روش مبتنی بر تامین منابع
در اجرای این روش به بخش ورودی برنامه های آموزشی توجه می شود.” این روش هنگامی مناسب است که دروندادها تاثیر قابل توجهی بر نتایج دارد” (جباری، 1381 ، ص 74 ) اساس روش حاضر بر این فرض گذاشته شده است که برنامه های آموزشی باید در تحصیل و تامین منابع موردنیاز جهت نگهداری و حفظ سیستم های آموزشی موفق باشند . این روش بخشی از دیدگاه سیستمی است . بنابراین، از دیدگاه روش تامین منابع اثربخشی آموزش بدین صورت تعریف می شود: “توانایی برنامه های آموزشی چه مطلق و چه نسبی در بهره برداری از محیط خود برای تحصیل و تامین منابع ارزشمند و کمیاب” (دفت، 1378 ، ص 619 ) که اینجا محیط می تواند درون و یا خارج از سازمان باشد . “شاخصهای اثربخشی برنامه های آموزشی مطابق این روش عبارتند از:
– میزان بهره‬برداری برنامه‬های آموزشی از محیط درون‬سازمانی و برون‬سازمانی برای تامین منابع مادی و انسانی کارآمد (مانند بهره مندی از حضور مدرسان توانمند، تامین تجهیزات و تکنولوژی آموزشی مناسب، هماهنگی با برخی شرکتها، موسسات پروژه ها جهت بازدیدها و غیره)؛
– تداوم روند حیاتی برنامه های آموزشی (پیوستگی افقی – عمودی)؛
– طراحی برنامه هایی مبتنی بر درک و تفسیر درست از ویژگیها، نیازها و خواسته های محیطی.” (جباری، 1381 ، ص 74 )
ج. روش مبتنی بر فرآیندهای درون سازمانی
در این روش اثربخشی برنامه به میزان سلامت و کارایی فعالیتهای درونی آن اشاره دارد . مطابق این روش یک برنامه اثربخش دارای فعالیتهای آموزشی یکپارچه و هماهنگ است، طوری که تمامی افراد دست به دست هم داده و با تکیه بر امکانات و شرایط موجود سعی می‬کنند بهره وری را به بالاترین حد‬خود برسانند.
“این روش هنگامی مناسب است که عملکرد برنامه ها به طور شدیدی از طریق فرآیندها و رویدادهایی خاص، تحت تاثیر واقع می شوند.”(جباری، 1381 ، ص 74 ). روش تعیین اثربخشی آموزش برمبنای فرآیندهای درونی از آن جهت اهمیت دارد که برای سنجش و اندازه گیری اثربخشی باید به دو موضوع باارزش توجه کرد:
– آیا از منابع موجود به صورت کارآمد استفاده می شود؟

– آیا فعالیتهای آموزشی به صورت موزون و هماهنگ صورت می گیرد؟
بهرحال، وقتی این روش برای سنجش اثربخشی آموزش به کار می رود به نتایج نهایی و آزمونهای برنامه های آموزشی کمتر توجه می شود. به عبارت دیگر، نتایج حاصل از کاربرد این روش با اندکی محدودیت مواجه است. به طور روشن تر، این روش نیز بدون نقص نیست و کاستیهایی دارد، ازجمله با اجرای این روش نمی توان عملکرد برنامه های آموز شی را مشخص ساخت. دوم اینکه این روش فقط به فعالیتها و منابع اجرای برنامه های آموزشی توجه دارد . “شاخصهای این روش عبارتند از : روحیه همکاری و کارگروهی در جریان آموزش، اعتماد و تفاهم، اطمینان و رابطه متقابل بین فراگیران و آموزش دهندگان، کنش و وا کنشهای مابین فراگیران در فرآیند عملیات آموزشی، مانند بحث و جدلها و بگومگوهای علمی جنبی، حل مسالمت آمیز تضادها و مسائل احتمالی در میان افراد و بالاخره میزان بهره برداری از فرصتها و توانائیهای کلیه اعضا و سایر منابع مادی و اطلاعاتی . این رو ش عمدتا مستلزم همکاری یک فرد یا گروهی از افراد متخصص، مجرب و فعال برای تشخیص و تعیین ویژگیهای مذکور است . به علاوه، باید به خاطر داشت که این روش عمدتا ازطریق سیاهه های وارسی مقیاس بندی شده اجرا گردد. “(جباری، 1381 ، ص 74 )
د. روش مبتنی بر تامین رضایت گروه های ذینفع
این روش به این موضوع تأکید دارد که تعیین میزان رضایت گروه های مختلف درخصوص فعالیتهای آموزشی و تداوم آنها، به نوعی نشانگر عملکرد مطلوب عملیات آموزشی است . لذا برای تعیین اینکه آیا آموزش ها از دیدگاه یک گروه خاص عملکرد خو بی داشته است یا خیر باید روی آن گروه تحقیق کرد . گروه های دخیل دراین زمینه می تواند شامل فراگیران، مدیران و سرپرستان مستقیم و غیرمستقیم، ارباب رجوع و دولت (قوانین و مقررات) باشد.” این روش هنگامی مناسب است که عوامل پرقدرت به طور چشمگیری می توانند برای برنامه های آموزشی مفید یا زیان آور باشند. مزیت روش مبتنی بر رضایت گروه های ذینفع این است که با اجرای این روش، با دیدگاه بسیار وسیعتری به اثربخشی آموزش ها توجه می شود و عوامل محیطی و درون سازمانی مورد ارزیابی قرار می گیرند. به علاوه، در این روش به نوعی همه شاخصها (اهداف، فرآیندهای درونی و اجرایی، امکانات و تجهیزات) به صورت همزمان موردتوجه قرار می گیرند. اما نتایج تحقیقات نشان می دهد که یک موسسه و بهتبع آن سازمان آموزش نمی تواند به صورت هم زمان خواسته ها و تقاضاهای همه گروه ها را تامین کند . لذا امکان دارد رضایت فراگیران بسیار بالا باشد ولی مدیران آنها چندان رضایت نداشته باشند و یا بالعکس . اما آنچه مهم است اینکه بررسی تمامی دیدگاه ها نتایج جامع تری را به دست می دهد.” (جباری، 1381 ، ص 72)
عوامل مؤثر بر اثر بخشی برنامه های آموزشی :
عوامل متعددی در اثر بخشی آموزش دخیل هستند اما به نظر میرسد مهمترین عامل مؤثر در این زمینه نیاز سنجی صحیح و متناسب آموزشی است. بنا به نقش ارزنده ای که این امر در اثر بخش نمودن دوره های آموزشی دارد توضیح اجمالی در این زمینه لازم به نظر می رسد.
بطور کلی می توان گفت که “نیاز سنجی آموزشی عبارتست از شناسایی نیازها ( فاصله آنچه هست و آنچه باید باشد ) و درجه بندی آنها به ترتیب اولویت و انتخاب نیازهایی که باید کاهش یافته و یا حذف شود. “(عباس زادگان و ترک زاده،1379)
” توجه به اصول نیاز سنجی از جمله دیگر عوامل مؤثر در اثر بخشی آموزشی است که به اختصار عبارتند از :
1 ) اصل تداوم (به دلیل تغییرات دائم محیطی و درون سازمانی‌)
2 ) اصل جامعیت (جمع آوری اطلاعات جامع و کامل در مورد همه ابعاد و ارکان کار)
3 ) اصل مشارکت (همکاری تیم نیاز سنجی)
4 ) اصل عینیت واعتبار (استفاده از روش های عینی تر و معتبر تر)
5 ) اصل واقع بینی (داشتن نگرش واقع بینانه به هدف، حوزه، سطح و محیط نیاز سنجی)
6 ) اصل رعایت ملاحظات‬اخلاقی (رعایت اصول فرهنگی حاکم بر سازمان)” (عباس‬زادگان و‬ترک زاده،1379)
توجه به انواع روش های نیاز سنجی که در سازمانها بکار برده می شود نیز دیگر عامل مؤثر در اثر بخش نمودن دوره های آموزشی می باشد که با توجه به اهداف و مقاصد سازمانی خود باید از روشهایی مناسب استفاده نمود.
“یکی دیگر از مواردی که در اثر بخشی آموزشی تأثیر دارد شکل اجرای دوره هاست که بایستی متناسب با ماهیت موضوعی دوره و یا نیازی که سازمان تشخیص می دهد بصورت سمیناری، دوره ای، مکاتبه ای، حضوری و یا در قالب یک اردوی علمی تفریحی برگزار شود. مثلاً دوره هایی که در راستای تحقق تعاملات و مراودات اجتماعی کارکنان است اگر بصورت آموزش حساسیت در قالب یک اردوی تفریحی برگزار شود دارای اثر بخشی بالایی خواهد بود. “:(عباس زادگان و ترک زاده،1379)
حمایت و پشتیبانی مدیریت عالی سازمان و میزان اهمیتی که آنها به امر آموزش و بهسازی منابع انسانی قائل هستند. میزان اعتقاد و اهمیتی که کارکنان به آموزش قائل هستند و بطور کلی جایگاهی که به آموزش در سازمانها اختصاص داده شده می تواند در بهینه شدن امر آموزش مؤثر واقع شود.
سیاست ها و خط مشی کلان سازمان. فرصت و مجالی که به فراگیران داده می شود تا در مورد دوره ای که گذرانده اند تأمل نمایند و آنرا عملاً بکار گیرند. وجود ابزار ها و تجهیزات کمک آموزشی مناسب در سازمانها برگزار نمودن دوره ها پس از جمع آوری اطلاعات کافی در مورد زمان، مکان و شکل اجرای آنها نیز در بهینه شدن امر آموزش مؤثر می باشد. (عباس زادگان و ترک زاده،1379)
تشریح دوره های ضمن خدمت کوتاه مدت آموزگاران شهرستان طارم طی سال های 88-90
اهداف و وضعیت کلی دوره های ضمن خدمت کوتاه مدتی که برای آموزگاران شهرستان طارم در طی سال های 88-90 برگزار شده است به شرح زیر می باشد:
1- دوره ی”ارزشیابی کیفی- توصیفی” :
اهداف این دوره شامل این موارد است: تهیه پوشه ی کار برای دانش آموزان،استفاده از آزمون های عملکردی، تسلط بر مراحل تکمیل کارنامه ی توصیفی، تحلیل تکالیف و ارائه ی بازخورد کیفی به دانش آموزان و …

دیدگاهتان را بنویسید