تحقیق (پایان نامه) : خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت

 

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد دامغان

دانشکده فنی و مهندسی

 

پایان‌نامه برای دریافت کارشناسی ارشد رشته مهندسی معماری

گرایش: معماری

 

عنوان:

خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت

 

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چکیده ………………………………………………………………………………………………………………………………………………..1

فصل اول: کلیات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………..2

1-1مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………..2

1-2بیان مسئله …………………………………………………………………………………………………………………………………….3

1-3 اهمیت موضوع ………………………………………………………………………………………………………………………….5

1-4 سوالات تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………..6

1-5 اهداف تحقیق و طراحی ……………………………………………………………………………………………………………..6

1-6 ابزار و روش تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………..7

فصل دوم: مرور منابع و تحقیقات…………………………………………..………………………………..…………………..8

2-1 کودک …………………………………………………………………………………………………………………………………………8

2-2 روانشناسی رشد و دیدگاههای مختلف در روانشناسی رشد ………………………………………………………………10

2-2-1 نظریه رشد و شناخت ………………………………………………………………………………………………………………12

2-3 روانشناسی تربیتی ………………………………………………………………………………………………………………………..14

2-4 کودک و آموزش……………………………………………………………………………………………………………………….16

2-4-1 سابقه و ضرورت آموزش کودکان در خارج از ایران …………………………………………………………………….16

2-4-1-1 مهدکودک مجازی در استرالیا ……………………………………………………………………………………………17

2-4-1-2 مهدکودک‌ الکترونیکی از ژاپن تا آمریکا …………………………………………………………………………….18

2-4-2 سابقه و ضرورت آموزش کودکان در ایران …………………………………………………………………………………18

2-4-3 نگاهی به آموزش و پرورش کودکان در جهان امروز ……………………………………………………………………19

2-4-4 انتخاب شیوه مناسب آموزشی …………………………………………………………………………………………………..22

2-5 خلاقیت …………………………………………………………………………………………………………………………………….22

2-5-1 مفهوم خلاقیت …………………………………………………………………………………………………………………….22

2-5-2 عوامل موثر بر خلاقیت …………………………………………………………………………………………………………23

2-5-3 اهمیت خلاقیت از منظر آموزشی ……………………………………………………………………………………………23

2-5-4 راهبردهایی در جهت پرورش خلاقیت کودکان ………………………………………………………………………..24

2-5-4-1محورهای آموزش خلاقیت در جریان تدریس………………………………………………………………………..24

2-6 کودک و بازی …………………………………………………………………………………………………………………………25

2-6-1 بازی و شخصیت ………………………………………………………………………………………………………………….27

2-6-2 بازی و رشد اجتماعی ……………………………………………………………………………………………………………28

2-6-3 نقش بازی در رشد و زندگی کودک ………………………………………………………………………………………..28

2-7 کودک و هنر …………………………………………………………………………………………………………………………..29

2-7-1 تئاتر و هنرهای نمایشی ………………………………………………………………………………………………………..29

2-7-2 موسیقی و کودک ………………………………………………………………………………………………………………..30

2-7-3 آواز ……………………………………………………………………………………………………………………………………31

2-7-4 قصه و قصه گویی ……………………………………………………………………………………………………………….32

2-7-5 شعر …………………………………………………………………………………………………………………………………32

2-7-6 نقاشی ……………………………………………………………………………………………………………………………….33

2-7-6-1 نقاشی و فرا فکنی ………………………………………………………………………………………………………….33

2-8 کودک و معماری ……………………………………………………………………………………………………………………..34

2-9 محیط، بازی، خلاقیت …………………………………………………………………………………………………………….34

2-10 روند رشد و بازی کودک ……………………………………………………………………………………………………….35

2-11 ادراک کودک ……………………………………………………………………………………………………………………….36

2-11-1 حواس پنجگانه ……………………………………………………………………………………………………………..37

2-11-2 هوش ……………………………………………………………………………………………………………………….38

2-11-3 حافظه …………………………………………………………………………………………………………………….39

2-12 دریافت حسی و ادراکی کودک از فضا ……………………………………………………………………………………39

2-13 تاثیر شرایط محیطی و کالبدی بر کودکان ………………………………………………………………………………….40

2-13-1رنگ ………………………………………………………………………………………………………………………………..40

2-13-2 نور ……………………………………………………………………………………………………………………………….42

2-13-3 صوت …………………………………………………………………………………………………………………………..42

2-13-4 تهویه …………………………………………………………………………………………………………………………….43

2-14 فضای معماری کودکان …………………………………………………………………………………………………………….43

2-15 خصوصیات فضاهای مورد نظر جهت طراحی …………………………………………………………………………..44

2-16 تعامل با محیط ………………………………………………………………………………………………………………………45

2-16-1 استفاده از عوامل طبیعی زمین …………………………………………………………………………………………….45

2-16-2 فضای سبز ……………………………………………………………………………………………………………………..46

2-16-3 آب …………………………………………………………………………………………………………………………47

2-17 طراحی فضای باز و زمین بازی …………………………………………………………………………………………………48

2-17-1 ساختارهای بازیها ……………………………………………………………………………………………………………….48

2-17-1-1 پر جنب و جوش. بازی های فیزیکی ……………………………………………………………………………….49

2-17-1-2 فکر کردن. بازی های خلاقانه …………………………………………………………………………………………..50

2-17-1-3 داشتن همراه. بازیهای اجتماعی …………………………………………………………………………………………50

2-17-1-4 بازی در سکوت و آرامش ………………………………………………………………………………………………..51

2-17-1-5 تجربه کردن. یادگیری از طریق بازی های حسی …………………………………………………………………51

2-17-2 بازی با شن وگل ………………………………………………………………………………………………………………..53

2-17-3 اسباب بازیها ……………………………………………………………………………………………………………………..54

2-18 طراحی فضا برای کودکان ……………………………………………………………………………………………………….56

فصل سوم: نمونه های معماری برای کودکان …………………………………………………………………………………..57

3-1 نمونه های خارجی …………………………………………………………………………………………………………………..57

3-1-1مهد کودک بارباپاپا ………………………………………………………………………………………………………………..57

3-1-2 مهد کودک ترنتن…………………………………………………………………………………………………………………61

3-1-3مهد کودک 8 کلاسه……………………………………………………………………………………………………………67

3-1-4 مهد کودک سبرا ………………………………………………………………………………………………………………..71

3-1-5 مهد کودک کرلینگ ………………………………………………………………………………………………………………74

3-2نمونه های داخلی ………………………………………………………………………………………………………………………77

3-2-1مهد کودک راهیان رشد ……………………………………………………………………………………………………77

3-2-2 مهد کودک قصه من ………………………………………………………………………………………………………81

3-3 نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………………………………………………….87

فصل چهارم: مطالعات بستر طرح ……………………………………………………………………………………………………..89

4-1 شناخت منطقه مطالعاتی ………………………………………………………………………………………………………………..89

4-1-1 تاریخچه شهر تهران ………………………………………………………………………………………………………………….89

4-1-2 جغرافیای مکانی ……………………………………………………………………………………………………………………….90

4-1-3 جغرافیای سیاسی ………………………………………………………………………………………………………………………91

4-1-4 جغرافیای طبیعی ……………………………………………………………………………………………………………………….92

4-1-4-1 موقعیت و وسعت ………………………………………………………………………………………………………………….92

4-1-4-2 ناهمواری ها …………………………………………………………………………………………………………………………92

4-1-4-3 آب و هوا …………………………………………………………………………………………………………………………….93

4-1-4-4 منابع آب ……………………………………………………………………………………………………………………………..96

4-1-4-5 زلزله خیزی …………………………………………………………………………………………………………………………96

4-1-5 راهبردهای طراحی ……………………………………………………………………………………………………………………97

4-1-5-1 فرم مناسب بنا در ارتباط با اقلیم ……………………………………………………………………………………………97

4-1-5-2 مصالح ساختمانی در رابطه با اقلیم …………………………………………………………………………………………97

4-2 بررسی سایت ………………………………………………………………………………………………………………………………..98

4-2-1 تاریخچه اراضی عباس آباد ………………………………………………………………………………………………………..98

4-2-2 بررسی موقعیت فرهنگی سایت- تم پارک ها …………………………………………………………………………….103

4-2-2-1 بوستان آب و آتش …………………………………………………………………………………………………………….103

4-2-2-2 بوستان نوروز ……………………………………………………………………………………………………………………104

4-2-2-3 شهر دوستدار کودک …………………………………………………………………………………………………………..109

4-2-2-4 نقش فضای سبز در شهرهای دوستدار کودک………………………………………………………………………….110

4-2-2-5 پهنه دوستدار کودک در اراضی عباس آباد ………………………………………………………………………………111

4-2-2-6 موقیت سایت در اراضی عباس آباد………………………………………………………………………………………..112

4-2-2-7 مسیرهای دسترسی به سایت…………………………………………………………………………………………………113

4-2-2-8 تراکم مسکونی در اطراف سایت………………………………………………………………………………………….114

4-2-3 دلایل انتخاب سایت …………………………………………………………………………………………………………………114

4-3 ضوابط و استانداردها ……………………………………………………………………………………………………………….115

4-3-1 طراحی ساختمان آموزشی ……………………………………………………………………………………………115

4-3-2 استانداردهای کلی …………………………………………………………………………………………………………116

4-3-3 ایمنی در محوطه …………………………………………………………………………………………………………………..117

4-3-4 نرده های ایمن …………………………………………………………………………………………………………………..117

4-3-5 ایمنی در مسیر های حرکت…………………………………………………………………………………………………..119

4-3-6 ایمنی در راهرو ها……………………………………………………………………………………………………………….119

4-3-7 ایمنی در مسیر پله ها ……………………………………………………………………………………………………………120

4-3-8 شرایط ایمنی پوشش کف ……………………………………………………………………………………………………..121

4-3-9شرایط ایمنی درها ……………………………………………………………………………………………………………….122

4-3-10شرایط ایمنی پنجره ها ………………………………………………………………………………………………………..123

4-3-11شرایط ایمنی در فضای بهداشتی …………………………………………………………………………………………..123

4-3-12شرایط ایمنی تجهیزات ……………………………………………………………………………………………………….124

فصل پنجم: معرفی طرح ………………………………………………………………………………………………………………125

5-1 مبانی طرح …………………………………………………………………………………………………………………………………..125

5-2 نشاط در فضای معماری ………………………………………………………………………………………………………………126

5-2-1 راحتی …………………………………………………………………………………………………………………………………….126

5-2-2 اکتشاف در فضا ………………………………………………………………………………………………………………………126

5-2-3 تنوع و پیچیدگی ……………………………………………………………………………………………………………………….126

5-2-4 خوانایی …………………………………………………………………………………………………………………………………..127

5-2-5 پذیرا بودن فضا ……………………………………………………………………………………………………………………….127

5-2-6 رشد اجتماعی ………………………………………………………………………………………………………………………….128

5-2-7 ارتباط و قلمرو گزینی ……………………………………………………………………………………………………………..128

5-2-8 خلوت ……………………………………………………………………………………………………………………………………128

5-3 روند طراحی ……………………………………………………………………………………………………………………………….130

5-3-1 فضای باز ……………………………………………………………………………………………………………………………….130

5-3-2 فضاهای بسته ………………………………………………………………………………………………………………………….131

5-3-2-1 آموزشی ……………………………………………………………………………………………………………………………..131

5-3-2-2 خدماتی ……………………………………………………………………………………………………………………………..133

5-3-2-3 اداری …………………………………………………………………………………………………………………………………134

5-3-3 فضاهای نیمه باز ……………………………………………………………………………………………………………………..134

5-4برنامه فیزیکی …………………………………………………………………………………………………………………………135

5-5 تاسیسات …………………………………………………………………………………………………………………………………….137

5-6 سازه …………………………………………………………………………………………………………………………………………..137

5-6-1 سیستم اسکلت بتنی …………………………………………………………………………………………………………………138

5-6-2 ایمنی کلی شیشه ها …………………………………………………………………………………………………………………138

5-6-2-1 نیاز های ایمنی ……………………………………………………………………………………………………………………139

5-7 نقشه ها ……………………………………………………………………………………………………………………………………….140

فهرست منابع ……………………………………………………………………………………………………………………………………150

 

 

 

 

فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول2-1. نظریات مختلف در روانشناسی رشد ……………………………………………………………………………………..11

جدول 2-2. مراحل رشد شناختی از دیدگاه پیاژه …………………………………………………………………………………….13

جدول2-3. ویژگیهای جسمانی، روانی، عاطفی و اجتماعی کودکان در 7 سال اول زندگی……………. ………………14

جدول2-4. بررسی نظام های آموزشی در کشورهای مختلف ……………………………………………………………………20

جدول 4-1. میانگین آمار درجه حرارت ایستگاه مهرآباد …………………………………………………………………………..94

جدول 4-2. میانگین بلند مدت رطوبت نسبی ماهانه در ایستگاه مهرآباد ……………………………………………………..94

جدول 4-3. برخی از شاخصه های مورد توجه در طراحی شهرهای دوستدار کودک ………………………………….110

جدول 4-4. قد کودکان 0 تا 6 سال ……………………………………………………………………………………………………..116

جدول4-5. ضریب ابعاد بدن کودک در وضعیت ایستاده و نشسته ، نسبت به قدم ایستاده او…………………………116

جدول 4-6. ابعاد و اندازه مبلمان کودکان ……………………………………………………………………………………………..117

جدول5-1. حالات و کیفیت های ضروری رشد و نشاط و ارائه معادل های کیفیت فضایی …………………………128

جدول5-2. برنامه فیزیکی …………………………………………………………………………………………………………………..135

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نقشه ها

عنوان   صفحه

 

نقسه5-1: سایت پلان …………………………………………………………………………………………………………………………140

نقشه5-2: پلان همکف و معرفی فضاها ………………………………………………………………………………………………..141

نقشه5-3: پلان مبلمان ………………………………………………………………………………………………………………………..142

نقشه5-4: پلان زیرزمین، پارکینگ …………………………………………………………………………………………………………143

نقشه5-5: پلان طبقه اول ………………………………………………………………………………………………………………………143

نقشه5-6: پلان ستون گذاری ………………………………………………………………………………………………………………144

نقشه5-7: پلان بام …………………………………………………………………………………………………………………………….145

نقشه5-8: نماها و مقاطع …………………………………………………………………………………………………………………….146

نقشه5-9: برش پرسپکتیو …………………………………………………………………………………………………………………..147

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست تصاویر

عنوان   صفحه

تصویر 2-1: روند رشد فیزیکی کودکان …………………………………………………………………………………………………36

تصویر2-2: انجام فعالیتهای مرتبط با حواس …………………………………………………………………………………………..37

تصویر2-3: استفاده از عوامل طبیعی زمین جهت بازی ……………………………………………………………………………..45

تصویر2-4: عوامل طبیعی در محیط ……………………………………………………………………………………………………….46

تصویر2-5: استفاده از پوشش گیاهی جهت کنترل عوامل بصری ……………………………………………………………….46

تصویر2-6: استفاده از پوشش گیاهی جهت کنترل  اقلیمی ………………………………………………………………………..46

تصویر2-7: استفاده از درخت به همراه کاربردها ……………………………………………………………………………………..47

تصویر2-8: استفاده از آب در زمین بازی ………………………………………………………………………………………………..47

تصویر2-9: فضای بازی ترکیبی از انواع بازی های هیجانی ………………………………………………………………………49

تصویر2-10: فضای بازی ماجراجویی و مخفی ……………………………………………………………………………………….49

تصویر2-11: انواع فعالیتها در فضای بازی ………………………………………………………………………………………………50

تصویر2-12: ایجاد فضای متنوع با مصالح متنوع ……………………………………………………………………………………..50

تصویر2-13: بازیهایی که جهت به کار بردن حس شنوایی استفاده می شوند. ………………………………………………51

تصویر2-14: استفاده از ابزارهای بصری آموزشی جهت بازی ……………………………………………………………………52

تصویر2-15: استفاده از بافت های متنوع در محیط ………………………………………………………………………………….52

تصویر2-16: بکاربردن گیاهان معطر جهت جدا سازی فضاها و تحریک حس بویایی ………………………………….53

تصویر2-17: استفاده از شن و ماسه جهت بازی ……………………………………………………………………………………..53

تصویر2-18: انواع سرسره و ابعاد آن …………………………………………………………………………………………………….54

تصویر2-19: انواع تاب و ظوابط آن ………………………………………………………………………………………………………54

تصویر2-20: استفاده از بالا رونده ها جهت تقویت توانایی های حرکتی …………………………………………………….55

تصویر2-21: استفاده از احجام بی شکل جهت تقویت تخیل …………………………………………………………………….55

تصوبر 3-1: فضای داخلی آموزش و بازی مهدکودک بارباپاپا ……………………………………………………………………57

تصویر 3-2: رنگ و نور در فضای داخلی ……………………………………………………………………………………………….58

تصویر 3-3: طراحی اقلیمی بنا ………………………………………………………………………………………………………………59

تصویر 3-4: شیشه های رنگی بکار رفته در بنا ………………………………………………………………………………………..59

تصویر3-5: طراحی سقف و نورگیری بنا ……………………………………………………………………………………………….60

تصویر3-6: پلان بنا ……………………………………………………………………………………………………………………………..60

تصویر3-7: نمای بیرونی مهدکودک ترنتن ………………………………………………………………………………………………61

تصویر3-8: موقعیت قرارگیری بنا ………………………………………………………………………………………………………….62

تصویر3-9: ادغام فضای داخلی و خارجی به وسیله فضای بینابین ……………………………………………………………..63

تصویر3-10: پنجره سقفی بکاررفته در فضای بینابین خانه ها ……………………………………………………………………63

تصویر3-11: فضای بازی کودکان در مهد ترنتن ………………………………………………………………………………………64

تصویر3-12:فضاهای داخلی مهدکودک ………………………………………………………………………………………………….65

تصویر3-13: نماها و مقاطع ………………………………………………………………………………………………………………….65

تصویر3-14: پلان ها مهدکودک ترنتن ……………………………………………………………………………………………………66

تصویر3-15: نمای خارجی مهدکودک 8 کلاسه ………………………………………………………………………………………67

تصویر3-16: نمای بیرونی و فضای بازی بچه ها …………………………………………………………………………………….68

تصویر3-17: سالن غذاخوری –  فضای داخلی ……………………………………………………………………………………….68

تصویر3-18:پلان و موقعیت قرارگیری مهدکودک 8 کلاسه ………………………………………………………………………69

تصویر3-19: بکارگیری رنگ در فضای داخلی –  فضای بازی بچه ها و بخشی از نمای مهدکودک ……………….70

تصویر3-20: چند نما و مقطع مهدکودک مهدکودک 8 کلاسه ……………………………………………………………………70

تصویر3-21: ایده های طراحی مهدکودک سبرا ……………………………………………………………………………………….71

تصویر3-22: سایت پلان مهدکودک ………………………………………………………………………………………………………72

تصویر3-23: نمای خارجی …………………………………………………………………………………………………………………..72

تصویر3-24: پلان مهدکودک ………………………………………………………………………………………………………………..73

تصویر3-25: نمای بیرونی از مهدکودک کرلینگ ……………………………………………………………………………………..74

تصویر3-26: استفاده از شیشه و مصالح شفاف و ایجاد شکستگی در نما با هدف افزایش دید بصری به محیط طبیعی…… 74

تصویر3-27: بهره گیری از حداکثر نور برای اتاق گروهی …………………………………………………………………………75

تصویر3-28: سازماندهی خطی فضای مهدکودک …………………………………………………………………………………….76

تصویر3-29: پلان طبقه همکف و اول مهدکودک کرلینگ …………………………………………………………………………76

تصویر3-30: ورودی بنا ……………………………………………………………………………………………………………………….77

تصویر3-31: نمای بیرونی مهدکودک …………………………………………………………………………………………………….77

تصویر3-32: پلان مهد کودک ……………………………………………………………………………………………………………….78

تصویر3-33:فضای داخلی کلاس ها ………………………………………………………………………………………………………79

تصویر3-34: اتاق بازی ………………………………………………………………………………………………………………………..79

تصویر3-35: استفاده از رنگ و اشکال در نما ………………………………………………………………………………………….81

تصویر3-36: استفاده از اشکال رنگارنگ درخت مانند بر جداره دیوار که فضا را متنوع ساخته است ………………81

تصویر3-37: فضای بازی کودکان ………………………………………………………………………………………………………….82

تصویر3-38: رنگ های متنوع و نور مصنوعی در لابی مهدکودک ………………………………………………………………82

تصویر3-39:رنگبندی و مبلمان کلاس ها ……………………………………………………………………………………………….83 تصویر3-40: فضای باز مهدکودک …………………………………………………………………………………………………………84

تصویر3-41: خلاقیت کودکان از طریق فضا سازی با چوب،گل و صدف رشد می یابد ………………………………..85

تصویر3-42: وسایل بازی بر دیوارهای مهدکودک …………………………………………………………………………………..86

تصویر4-1: طرج جامع اراضی عباس اباد ……………………………………………………………………………………………..100

تصویر4-2: طرح تفضیلی اراضی عباس اباد ………………………………………………………………………………………….101

تصویر4-3 بوستان آب و آتش ……………………………………………………………………………………………………………103

تصویر4-4 پل ورودی بوستان نوروز ……………………………………………………………………………………………………104

تصویر4-5 موقعیت بوستان نوروز ……………………………………………………………………………………………………….105

تصویر4-6: دریاجه بوستان نوروز ……………………………………………………………………………………………………….105

تصویر4-8: آسمان نما گلستان منظومه شمسی ………………………………………………………………………………………106

تصویر4-9: باغ گل عباس آباد …………………………………………………………………………………………………………….107

تصویر4-10:اسکیت پارک ………………………………………………………………………………………………………………….107

تصویر4-11: مسیر پیاده،دوچرخه پهنه غربی اراضی عباس اباد ………………………………………………………………..108

تصویر 4-12: پهنه ی دوستدار کودک در ضلع غربی اراضی عباس آباد ……………………………………………………112

تصویر4-13: مسیرهای دسترسی به سایت ……………………………………………………………………………………………113

تصویر4-14: تراکم بافت مسکونی در ضلع غربی سایت ………………………………………………………………………..114

تصویر 4-15: استفاده از نرده در تمام راه پله ها …………………………………………………………………………………….118

تصویر 4-16: استفاده از نرده ها با حجم مناسب ……………………………………………………………………………………118

تصویر 4-17: استفاده از نرده در دو طرف پله ها …………………………………………………………………………………..119

تصویر 4-18: پله ها باید ابعاد مساوی داشته و پیوسته باشند …………………………………………………………………..121

تصویر4-19: استفاده از کفسازی مناسب و غیر لغزنده ……………………………………………………………………………121

تصویر4-20: ضخامت مناسب برای کفسازی جهت جلوگیری از آسیب دیدگی در هنگام افتادن ………………….121

تصویر4-21: استفاده از پوشش مناسب بر روی اجسام آسیب زننده مانند پیچ ها ……………………………………….124

تصویر5-1: نمای کلی خانه کودک ………………………………………………………………………………………………………148

تصویر5-2: فضای بازی خانه کودک ……………………………………………………………………………………………………148

تصویر5-3: سالن چند منظوره ……………………………………………………………………………………………………………149

تصویر5-4: مسیر ورودی …………………………………………………………………………………………………………..149

 

دانلود پایان نامه ارشد : خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت