دانلود پایان نامه درمورد سنجش از دور، سنجش ازدور، استان همدان

ک شده که نتیجه آن تولید علوفه شاداب، جوان و تازه است اشاره نمود. کنترل رقابت در بین گونههای گیاهی، بهبود شرایط زیستگاه حیات وحش و کنترل آفات و بیماریهای قارچی از دیگر اثرات آنها است [101،103،25،16،5].
ب) اثرات آتش بر خصوصیات خاک
1- اثرات آتش بر خصوصیات فیزیکی خاک
تغییر در ساختار و بافت خاک، کاهش در میزان حفظ رطوبت و ظرفیت نگهداری آن، افزایش آبگریزی، بدون پوشش باقی ماندن سطح زمین در طولانی مدت که نتیجه اینها افزایش استعداد خاک برای فرسایش است [68].
2- اثرات آتش بر خصوصیات شیمیایی خاک
تنظیم حاصلخیزی خاک برخی اکوسیستم ها تغییر محسوس در چرخه مواد غذایی خاک مانند افزایش ازت قابل استفاده و هم چنین سایر عناصر ضروری در خاک، آزاد شدن بیش از ۵٠ درصد پتاس موجود در مواد آلی، تعدیل و کاهش ماده آلی خاک(OM)1که از مهمترین اثرات آتش بر روی خصوصیات شیمیایی خاک است. کاهش ماده آلی موجب افزایش چگالی ظاهری و کاهش قابلیت نفوذ پذیری آب در خاک به ویژه در دراز مدت میشود و به دنبال آن تضعیف پوشش گیاهی رخ میدهد [68].
3- اثرات آتش بر خصوصیات بیولوژیکی خاک
از بین رفتن میکروارگانیسمهای مفید خاک، کاهش ذی توده میکروبی خاک، کاهش گونههای میکروبی و دینامیک جمعیت، کاهش یا از دست رفتن بی مهرگان موجود در خاک از جمله کرمهای خاکی از اهم این تغییرات گزارش شده است [59].
ج) اثرات آتش بر محیط و اتمسفر
آتش باعث آزاد شدن مقادیر زیادی از گازهای گلخانه ای از جمله دی اکسید کربن تثبیت شده در فیتومس گیاهی شده و افزایش ذرات معلق در اتمسفر را تشدید میکند. افزایش گازهای گلخانه ای و دی اکسید کربن باعث گرم شدن زمین شده و همچنین تأثیر منفی بر محیط زیست دارد که یکی از مشکلات اساسی را در رویشگاههای گیاهی و زیستگاه های جانوری به وجود میآورد [59].

1-3-اهمیت مطالعه موضوع و اهداف
در طول سالهای اخیر، آتش سوزیهای اتفاق افتاده عمدتاٌ توسط جوامع محلی در سطح محدود و یا وسیع رخ داده و متأسفانه این روند در حال افزایش میباشد. در این شرایط، مدیران مراتع کشور از یک طرف نگران اثرات منفی کوتاه مدت و بلند مدت این اختلال بدون سابقه و غیر طبیعی بر کارکردهای مختلف اکوسیستمهای مرتعی بوده و از طرف دیگر نیازمند به یافتههای اثبات شده علمی در ارتباط با چگونگی اثرات احتمالی مثبت آتش سوزی بر مراتع به منظور به کار گیری آتش به عنوان یک تیمار اصلاحی میباشند.
علاوه بر مراتعی که از طریق آتش سوزی های طبیعی و یا کنترل شده سوزانده میشوند، هر ساله پوشش گیاهی اراضی زیادی از طریق آتش سوزیهای عمدی سوزانده میشود. آتش سوزی های عمدی عموما در مراتع بوته ای ایران که پوشش مناسبی از جهت تعلیف دام ندارند به یک پدیده رایج تبدیل شده است. گون ویا برخی دیگر از گونه های خشبی با اشغال فضای مرتع از رشدگونه های خوشخوراک جلوگیری میکنند و یا مانع از چرای مستقیم وکارآمد دام میشود. یکی از دلایلی که باعث آتش سوزیهای عمدی در مراتع میشود، ناآگاهی چوپانان و دامداران از اثرات منفی آتش سوزیهای کنترل شده است که اقدام به آتش زدن مراتع به منظور تولید علوفه بیشتر و خوشخوراک مینمایند تا در نهایت افزایش محصولات دامی خود موجب شوند. این افراد به خطرات این آتش سوزیهای عمدی توجهی نمینمایند که آتش بر تنوع زیستی، تخریب مراتع و از بین رفتن پوشش گیاهی اثرات نامطلوب میگذارد و در نهایت خاک لختی باقی میماند که در معرض فرسایش خاک قرار دارد.
اگرچه کنترل آتش سوزی کار بسیار مشکلی است، اما با تهیه نقشه نواحی دارای خطر آتش سوزی و برنامه ریزی برای این نواحی میتوان آگاهانه عمل کرده و تا اندازه ای اثرات مخرب آنرا کاهش داده و به فعالیتهای پیشگیرانه، حفاظتی و مدیریتی در این موارد پرداخت. پیشگیری از وقوع حریق از کارآمد ترین روشهای مدیریت آتش سوزی به شمار میرود و تأثیر مثبتی برای برنامه ریزیهای آتی در زمینه مدیریت مناطق دارای پتانسیل آتش دارد. در سالهای اخیر با افزایش فراوانی آتش سوزیهای عمدی، پایش پوشش گیاهی و پهنه بندی خطر آتش امری ضروری گردیده است. شناخت مناطق در معرض خطر و پهنه بندی خطر آتش از اصول اولیه کنترل و مبارزه با آتش سوزی محسوب میشود، زیرا با شناسایی مناطق در معرض خطر آتش میتوان فعالیت های پیشگیرانه، اجرایی و احیایی را در مناطق در معرض خطر متمرکز کرد. بنابراین لازم است قبل از عملیات پیشگیرانه و اجرایی، مطالعات در غالب یک طرح مطالعاتی مناطق در معرض خطر مورد بررسی قرار گیرد. روش شناسایی مناطق در معرض خطر آتش که در مقالات مشاهده شد و در ایران و سایرکشورهای جهان ارئه شده را می توان به سه گروه عمده تقسیم کرد:
الف) مدل سازی آتش به روش شبکه عصبی مصنوعی؛ طبقه بندی فازی و…
ب)روش هایی که اغلب پایه سنجش از دوری دارند.
ج) روشهایی که از تلفیق روش میدانی و سنجش از دور استفاده میکنند.
استفاده از روشها و تکنیکهای سنجش از دور از آن جهت حائز اهمیت اند که در مناطق پهناور و یا وسیع بسیار کار آمدتر، علمی و عملی تر میباشند. روش میدانی هزینه بر است و استفاده از دادههای سنجش از دور به دلیل پوشش مکانی و زمانی مناسب، این امکان را به کارشناسان و مدیران میدهد که ارزیابی را با صحت و دقت بیشتری انجام میدهند. متأسفانه به رغم اهمیت زیاد آتش سوزی مراتع از نظر اثرات مثبت و منفی آتش سوزی ها بر محیط پوشش و خاک و به طور کلی کارکرد و خدمات اکوسیستم تاکنون گزارش جامع و آمار دقیقی د
ر
مورد زیان و خسارت آتش سوزیهای موجود در مراتع ایران ارائه نشده است و تحقیقات موردی اندکی در زمینه آتش سوزی به انجام رسیده است. بنابراین در مطالعه حاضر سعی شده تا به مطالعه این مهم در بخشی از مراتع ییلاقی استان همدان در منطقه ملایر پرداخته شود.
اهداف مطالعه این تحقیق شامل نکات ذیل است.
الف- بررسی امکان تهیه نقشهی نواحی دارای استعداد آتش سوزی و تهیه نقشه خطر آتش سوزی به منظور مدیریت آتش زدن گون زارها با استفاده از داده های تصاویر ماهواره ای+ETM.
ب- تعیین نقشه کاربری اراضی منطقه مورد مطالعه.

1-4- روش شناسی و محتوای پایان‌نامه
پس از بررسی و پیمایش منطقه‌ی مورد مطالعه، با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده از منطقه و تلفیق با نقشه های توپوگرافی و تصاویر ماهواره ای، لایه‌های اطلاعاتی مرتبط جمع آوری گشته و مورد مطالعه قرار گرفتند. این اطلاعات شامل: نقشه های توپوگرافی منطقه، نقشه کاربری اراضی، تصاویر ماهواره‌ای، با هدف پهنه بندی مناطق دارای خطر آتش، مورد پردازش قرار گرفته و در محیط GIS تلفیق گشتند. استفاده از روش هیبرید برای تولید نقشه کاربری اراضی منطقه مورد مطالعه مورد استفاده قرار گرفت.
در پژوهشی پیش رو، مطالب در شش فصل تنظیم و آماده گشته‌اند. پس از بیان کلیات، در فصل دوم مباحث مرتبط و سابقه‌ی پژوهش تشریح گردیده. پس از آشنایی با منطقه‌ی مورد مطالعه در فصل سوم، روش پردازش و آماده سازی لایه‌ها بحث شده در فصول بعدی نتایج، بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات بیان گردیده است.

فصل دوم
بررسی منابع تحقیق
2-1- مقدمه
بطورکلی از زمانهای گذشته تاکنون روشهای مختلفی برای جمع آوری دادههای مبتنی بر مکان وجود دارد که از آن جمله میتوان به مشاهدات نجومی، فتوگرامتری، نقشه برداری و سنجش از دور اشاره نمود. سنجش ازدور از زمره روشهای جمع آوری داده محسوب میگردد که در آن کمترین میزان تماس مستقیم با اشیاء و عوارض مورد اندازه گیری را داشته و برخلاف سایر روشها که عوامل انسانی در گردآوری و تفسیر دادههای زمینی نقش دارند، در روش سنجش از دور این وظیفه بر عهده سنجندهها خواهد بود.
در سالیان اخیر در مدیریت جنگل و مراتع نسبت به سالهای گذشته تغییرات زیادی ایجاد گردیده است. بطوریکه مدیریت جنگل و مرتع از حالت مدیریت با روشهای سنتی در سالهای دور به اداره جنگل و مراتع با استفاده از روشهای جدید و مدرن تغییر کرده است. امروزه مدیریت دقیق جنگلها و مراتع لزوم داشتن دادههای بهنگام، دقیق و قابل اعتماد را ایجاب میکند. سنجش از دور از بدو پیدایش به عنوان ابزاری مهم در پژوهش، مدیریت و نظارت بر جنگلها و مراتع مطرح و در طول زمان استفاده از علم سنجش از دور در جنگل و مرتع افزایش پیدا کرده است. شاید مهمترین دلایل روند افزایشی استفاده از علم سنجش از دور در زمینه جنگل و مرتع مشکلات جمع آوری دادههای صحرایی در محیط جنگل و مرتع، صعب العبوری، وقتگیری و هزینه زیاد هنگام جمعآوری دادههای صحرایی از محیط جنگل و مرتع باشد. هر چند هنوز هم دقیقترین دادهها با برداشت مستقیم و آماربرداری به دست میآیند. اما آماربرداریها اغلب کاری سخت و مشکل بوده و ضمن نیاز داشتن به تجربه و دانش کارشناسی لازم، مستلزم صرف هزینه و وقت زیاد است، ضمن اینکه برداشت داده در برخی نقاط صعب العبور ممکن نیست. از این رو متخصصین جنگل و مرتع و سنجش از دور در سالهای اخیر تحقیقات گستردهای در امکان استفاده از دادههای سنجش ازدوری در محیطهای طبیعی انجام دادهاند. دادههای سنجش از دوری را میتوان از جنبه-های مختلفی تقسیم بندی نمود. به طور مثال این دادهها به بطور کلی به دادههای هوایی و فضایی تقسیم میگردند. قدرت تفکیک طیفی، رادیومتریک، زمانی و مکانی جنبههای دیگری هستند که میتوان دادههای سنجش از دوری را تقسیم بندی نمود. بی شک با پیشرفت فناوریهای فضایی و ثبت دادههای سنجش ازدوری از یک طرف و همچنین پیشرفت در امر پردازش داده ها از طرف دیگر پیشرفتهای زیادی در امر استفاده از دادههای سنجش از دور حاصل شده است. بسته به نوع داده هایطیفی و همچنین دقت مکانی، زمانی و رادیومتری، دادههای سنجش ازدور دارای کاربردهای فراوانی در زمینه جنگل هستند که به طور کلی میتوان آنها را به صورت زیر دسته بندی نمود [21]:
1- تهیه نقشه های پوشش
الف- نقشههای جنگل و مرتع در سطح جهانی و قارهای (نقشههای کوچک مقیاس)
ب- نقشههای جنگل و مرتع در مقیاس متوسط مانند نقشههای بلوکهای بهره برداری، نقشه ها در سطح محلی
ج- نقشه های بزرگ مقیاس مانند نقشه گونههای گیاهی
2- کاربردهای سنجش از دور در آمار جنگل و مرتع
الف- تاج پوشش
ب- بیوماس گیاهی
ج- حجم و رشد درختان
3- کشف تغییرات در جنگل و مرتع
الف- نقشه تغییرات در طول زمان در عرصه های جنگلی و مرتعی
ب- نقشه محلهای بهره برداری مانند محلهای قطع یکسره و یا برشهای گزینشی.
ج- نقشه تغییرات در اثر بلایای طبیعی
د- نقشه تخریب جنگل
4-مدلها: سنجش از دور دادههای یکسری از مدلهای اکولوژیکی و مدلهای بررسی اکوسیستمها را فراهم می نماید. که این دادهها ورودی این مدلها هستند.
5- نقشه خسارتهای وارده به جنگل و مرتع
البته غیر از این کاربردهای مذکور که به صورت کلی بیان گردید، دادههای سنجش از دور کاربردهای دیگری در جنگل و مرتع دارند. مثلاً در مطالعه خاک، اقلیم و آب و هوای جنگل به محققین و اداره کنندگان بخش جنگل کمک میکنند و یا
در مدیریت جنگل نقشه های ارتفاعی و سه بعدی حاصل از تصاویر ماهوارهای کمک بسزایی دارد و در تهیه طرحهای جنگلداری کمکهای شایانی مینماید [21،96،48].

2-2-مزایای تولید نقشه های موضوعی با استفاده از داده های ماهواره ای
امروزه در کشورهای پیشرفته دنیا سنجش ازدور جزء لاینفک بسیاری از پروژهها است. کشور ما نیز سیستمهای سنجش ازدور و تکنیک-های پیش رفته پردازش تصاویر امکانات مناسبی را برای آنالیزهای مکانی، طیفی، و زمانی برای محققان، مدیران و برنامه ریزان فراهم نموده است. از جمله مزایای استفاده از سنجش از دور، مقرون به صرفه بودن آن و امکان به روز رسانی سریع میباشد.
دادههای چند طیفی با استفاده از منحنیهای بازتاب طیفی اطلاعات مفیدی به دست میدهند. به طور کلی استفاده از تصاویر سنجش از دور مزایای زیر را در بر دارد:
مزایای تهیه تصاویر با استفاده از ماهواره بطورخلاصه عبارتنداز :
۱- دریافت پیوسته و دائمی تصاویر
۲- قابلیت باز بینی منظم مناطق)برای تهیه اطلاعات

Author: mitra5--javid

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *