سبب شناسی اختلال­های طیف اتیسم

سبب شناسی

پژوهش­های متعددی در مورد علل ایجاد اختلال‌های طیف اتیسم انجام شده است، بدون آنکه تا کنون به دلایل قانع کننده­ای دست یافته باشند. اما چون افرادی که تشخیص اتیسم در مورد آنها عنوان می‌شود گروهی نامتناجس را تشکیل می­دهند و علل به وجود آورندۀ این اختلال نیز متنوع­اند، بنابراین نباید در برابر تعدد نظریه­هایی که در تبیین رفتارهای اتیسم کوشش کرده­اند، شگفت زده شد. بنابراین باید اذعان کرد نه تنها اختلال اتیسم طیف وسیعی دارد بلکه به عنوان یک اختلال تک علتی نیز در نظر گرفته نمی شود (راتر[1]، 1978).

2-1-2-3-1-عوامل ژنتیکی

فول اثتاین و راتر[2](1990) در گزارش میزان انطباق نابهنجاری­ها در دوقلوهای یک تخمکی اتیسم را 82 تا 86 درصد و در دوقلوهای دو تخمکی اتیسم، 9 تا 10 درصد بیان کرده­اند، که نشان دهندۀ مبنای ژنتیکی اختلال است.

 

 

2-1-2-3-2-عوامل زیست-شیمیایی

بیشترین پژوهش­های انجام شده در این حوزه بر انتقال دهنده­های عصبی سروتونین متمرکز است. تحقیقات نشان می­دهد که بین 30 تا 50 درصد کودکان با اختلال طیف اتیسم، سروتونین اضافی دارند. معمولاً سروتونین خون نوزادان بهنجار اندازه­گیری شده طی دوران رشد کاهش می­یابد، اما این روند در کودکان اتیسم مشاهده نمی­شود. لذا با افزایش سروتونین در خون روبرو می­شوند. عده­ای دیگر از محققان، توجه خود را بر انتقال دهنده دوپامین متمرکز کرده­اند (ماش وبارکلی[3]، 1996).

 

2-1-2-3-3-عوامل عصب-فیزیولوژیکی

مطالعات کاستلو[4](1995) نشان می­دهد که کودکان اتیسم کاهش فعالیت EEG در ناحیۀ پیشانی و گیجگاهی نشان داد­ه­اند و این اختلاف در نیمکره چپ مغز، برجسته­تر از نیمکره راست است. تعدادی از پژوهشگران، اتیسم را نتیجه ی رشد کم و یا آسیب در نیمکره چپ که مرکز تکلم و تفکر منطقی است، می­دانند و دلیل می­آورند که کودکان اتیسم بیشتر از کودکان عادی چپ دست هستند، با گوش چپ به موسیقی گوش می­کنند و موسیقی را به صحبت ترجیح می­دهند.

 

2-1-2-3-4-عوامل شناختی

بارون[5] (1898) معتقد است که نقص عملکردی در کودکان با اختلال طیف اتیسم مربوط به ضعف نظریه ذهن آنها است. کودکان اتیسم نمی­توانند حدس بزنند که اشخاص دیگر چه چیزی را می­دانند و یا انتظار دارند. همچنین نمی­توانند اتفاقات واقعی و ذهنی را از یکدیگر تشخیص دهند و قدرت تشخیص واقعیت را ندارند.

 

2-1-2-3-5-عوامل خانوادگی

بر اساس مدل روانکاوی، اتیسم در اثر پرورش نامناسب و واکنش شدید کودک بر این ارتباط مخرب ایجاد می­شود. در این مدل عقیده بر آن است که طی دوره­های حساس رشد کودک، والدین کودکان اتیسم به رفتار بهنجار کودک (شیر خوردن، توالت رفتن) پاسخ­های نامناسب و بیمار گونه می­دهند که منجر به بازداری هیجانی نوزاد می­شود. بنابراین پیوند مادر-نوزاد عقیم می­ماند و مادر با طرد کردن نوزاد واکنش نشان می­دهد. در چنین محیط تهدید آور و طرد کننده­ای،کودک از والدین بیشتر دوری می‌جوید و به تدریج از بقیه جهان نیز کناره می­گیرد و به این ترتیب اختلال اتیسم به وجود می­آید (کمیجانی، 1388).

 

[1]. Rutter

[2]. Folstin & Rutter

[3]. Mash & Barkley

[4]. Costelloe

[5]. Baron