پایان نامه دانشگاهی »مفهوم تسهیم دانش

مفهوم تسهیم دانش

در عصر حاضر که دانش به یک منبع استراتژیک برای سازمان ها و جوامع تبدیل شده است ، نیاز به توسعه و اشراف بر روش های خلق ، تسهیم و به کارگیری آن حیاتی گردیده است . در این میان ، سازمان های موفق آنهایی هستند که اهمیت آن چیزهایی که می دانند تشخیص می دهند و در جهت کسب دانش در مورد چیزهایی که نمی دانند تلاش می کنند . سازمان ها میزان زیادی از اطلاعات در مورد محیط اقتصادی ، تولیدات ، خدمات ، فرآیندها ، تکنولوژی ها ، مصرف کنندگان ، مشتریان ، حمایت کنندگان و رقیبان دارند که می توانند آنها را برای پیشرفت سازمانی شان به کار گیرند اما با این حال اطلاعاتی وجود دارد که در ذهن کارکنان است و به آسانی قابل دسترسی نیست و اگر مکانیسمی برای کسب این اطلاعات یافت نشود با خروج کارکنان از سازمان دانش آنان نیز با آنان از سازمان خارج می گردد (رجائی پور و همکاران ، 1388) .

امروزه نیز در سازمان های مختلف ، مدیران مشتاق به ایجاد سیستم های مدیریت دانش در چارچوب سازمان ها با هدف بهره گیری از نتایج مفید آن می باشند . یکی از مهمترین و مشترک ترین فرآیندها در ساختارهای مختلف معرفی شده برای مدیریت دانش ، تسهیم دانش است و انگیزش افراد برای تسهیم دانش خود در سازمان ها ، یکی از مهمترین الویت های دست اندرکاران مدیریت دانش در جهان می باشد ( دانایی فرد و همکاران ، 1390 ) .

در مفهوم تسهیم دانش ، رفتار کارکنان و آنچه در ذهن آنان است مورد توجه قرار گرفته و به عنوان یک عامل تأثیرگذار در اجرای موفقیت آمیز مدیریت دانش محسوب می شود . در مفهوم تسهیم دانش به اشتراک گذاشتن ارزش ها ، اطلاعات موجود و نگرش های کارشناسی نظام یافته که چارچوبی برای ارزشیابی و بهره گیری از تجربیات و اطلاعات جدید را فراهم می کند نهفته است و از طریق برقراری تعامل میان افراد ، ارتباط پیوسته و چهره به چهره در فعالیت ها و گفت و گوها حاصل شده و برای افراد این فرصت را فراهم می کند که از دانش موجود و نیازهای آموزشی خود مطلع گردند (علیزاده و همکاران ، 1389 ) .

داونپورت و پروساک (1998) تسهیم دانش را به عنوان فرآیندی تعریف کرده اند که شامل تبادل دانش بین افراد و گروه ها می باشد .

تسهیم دانش توسط مک درمت[1] (1999) بدین صورت تشریح شده که

وقتی گفته می شود فردی دانش خود را تسهیم می کند ، به این معنی است که آن فرد ، فرد دیگری را با استفاده از دانش ، بینش و افکار خود راهنمایی می کند تا او را کمک کند که موقعیت خود را بهتر ببیند . به علاوه فردی که دانش خود را تسهیم می کند ایده آل این است که باید از هدف دانش تسهیم شده و کاربرد آن و هم چنین از نیازها و شکاف های اطلاعاتی فرد گیرنده دانش مطلع باشد . (ص 107) .

بر طبق گفته هانسن[2] (1999) تسهیم دانش شامل تبادل اطلاعات و تجربیات ارزشمند بین دو شخص یا بیشتر در تعاملات روزانه آنان می باشد . از این رو تسهیم دانش به تعاملات بین کارکنان مختلف مربوط می شود .

آرگوت و همکاران[3] (2000) معتقدند که تسهیم دانش فرآیندی است که از طریق آن یک  واحد (فرد ، گروه ، بخش ، قسمت ) بوسیله تجربیات واحد دیگر تحت تأثیر قرار می گیرد .

وانگ و همکاران[4] (2012) بیان می کنند که “تسهیم دانش فرآیندی است که در آن افراد به صورت داوطلبانه دانش آشکار و پنهان خود را با کارکنان دیگر به شیوه های مختلف مانند نوشتاری ، گفتاری ، ابرازها و انتشار رسمی و غیر رسمی به اشتراک می گذارند” (ص 7)  .

تسهیم دانش همانند یادگیری سازمانی به شدت بر تعاملات بین افراد در چارچوب یک سازمان تأکید می کند . تسهیم دانش فرآیندی است که در آن افراد قادرند تا دانش خود را به شکلی تبدیل کنند تا توسط دیگران این دانش درک ، جذب و بکار برده شود . تسهیم دانش به افراد کمک می کند تا از یکدیگر یاد بگیرند و از این طریق به دانش مبنای سازمان کمک کنند( لی و آستین[5] ، 2012 ) .

پژوهشگران زیادی نشان داده اند یکی از عوامل مهمی که بر فرآیند تسهیم دانش بسیار تأثیرگذار می باشد فرهنگ سازمانی می باشد . از این رو آیپی[6] (2003) معتقد است برای انجام تسهیم دانش در سازمان به سه عنصر نیاز است که عبارتند از : ماهیت دانش ، انگیزه برای تسهیم ، فرصت برای تسهیم .

[1] – McDermott

[2] – Hansen

[3] – Argote et al

[4] – Wang et al

[5] – Lee and Austin

[6] – Ipe