مریضی لوپوس چیه؟ 

 

شاید اسم لوپوس به گوش تون خورده باشه. لوپوس یک مریضی خودایمنیه که می تونه بر خیلی از قسمتای بدن اثر بزاره. از هر ۱۰ هزار نفر حدودا ۳ نفر به لوپوس گرفتار می شن. آمار خیلی کمی نیس! پس بهتره اطلاعات تون رو در مورد این مریضی زیاد کنین، با علائم و علل بروز اون آشنا شید تا در صورت دچار شدن هرچه سریع تر اقدامات لازم رو بکنین.

 

لوپوس اریتماتوز سیستمیک چیه؟

سیستم ایمنی به طور طبیعی از بدن در برابر عفونتای خطرناک و باکتریا دفاع می کنه تا اونو سالم نگه داره. لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) یک مریضی طولانی خودایمنیه و زمانی اتفاق میفته که سیستم ایمنی بدن قادر به ایجاد فرق بین سلولای سالم بدن و مهاجمان خارجی نباشه که در این حالت بدن به سلولای خودی حمله می کنه.

اصطلاح لوپوس واسه شناسایی تعدادی از مریضیای خودایمنی که علائم بالینی و خصوصیات آزمایشگاهی مشابهی دارن به کار میره، اما SLE عادی ترین نوع لوپوسه و منظور از لوپوس در بیشتر موارد همون SLEه.

SLE مریضی مزمنیه با دوره هایی از علائم شدید که به طور متناوب جای شون رو به دوره هایی از علائم کم میدن. بیماران گرفتار به SLE درصورتی که تحت درمان و مراقبت باشن می تونن زندگی عادی داشته باشن.

طبق آمار بنیاد لوپوس آمریکا، کمه کم ۱٫۵ میلیون آمریکایی با لوپوس تشخیص داده شده، زندگی می کنن. این بنیاد باور داره تعداد افرادی که به این مریضی گرفتار هستن خیلی بالاتره و موارد خیلی تشخیص داده نمی شن.

شناخت علائم پنهون ی SLE

علائم ممکنه متفاوت باشن و در طول زمان تغییر کنن. علائم عادی عبارتند از:

  • خستگی شدید؛
  • درد مفصل؛
  • تورم مفصل؛
  • سردرد؛
  • راش روی گونه ها و بینی که «راش پروانه ای» نامیده می شه؛
  • ریزش مو؛
  • کم خونی؛
  • مشکلات لخته شدن خون؛
  • انگشتان در هوای سرد، سفید یا آبی و مورمور می شن که به عنوان نشانگان رینود شناخته می شه.

بقیه علائم به بخشی از بدن که این مریضی به اون حمله می کنه، بستگی داره مثل دستگاه گوارش، قلب یا پوست.

علائم لوپوس، علائم خیلی از مریضیای دیگر هم هستن که تشخیص اونو مشکل می کنه. اگه هر یک از این علائم رو دارین هرچه سریع تر به دکتر مراجعه کنین. دکتر شما با انجام آزمایشای مختلف اطلاعات موردنیاز رو واسه تشخیص دقیق جمع آوری می کنه.

علل SLE

دلیل دقیق SLE مشخص نیس اما چندین عامل ممکنه با این مریضی در رابطه باشن:

ژنتیک

این مریضی با ژن خاصی در رابطه نیس اما در خونواده افراد گرفتار به لوپوس بیشتر، افراد گرفتار به بقیه مریضیای خودایمنی وجود دارن.

محیط

باعثای محیطی می تونن شامل موارد زیر باشن:

  • پرتوهای فرابنفش؛
  • داروهای خاص؛
  • ویروسا؛
  • استرس فیزیکی یا عاطفی؛
  • تروما.

جنسیت و هورمونا

SLE بر زنان بیشتر از مردها اثر می ذاره. زنان ممکنه علائم شدیدتری رو درزمان بارداری و دوره های قاعدگی شون تجربه کنن. هر دوی این ملاحظات بعضی از کارشناسان پزشکی رو به این باور رسانده که شاید هورمون زنانه ی استروژن در ایجاد SLE نقش داشته باشه. با این حال واسه اثبات این نظریه به تحقیقات بیشتری نیازه.

تشخیص SLE چیجوریه؟

دکتر شما واسه بررسی علائم و نشونه های عادی لوپوس ازجمله موارد زیر یک معاینه ی فیزیکی انجام میده:

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   مفهوم نیازسنجی از دیدگاه روانشناختی

  • بثورات حساس به نور خورشید، مثل راش دسته ای یا پروانه ای؛
  • زخمای غشای مخاطی که ممکنه در دهن و بینی به وجود بیان؛
  • آرتریت که تورم یا حساسیت مفاصل کوچیک دستا، پاها، زانوها و مچ دست هاست؛
  • ریزش مو؛
  • نازک شدن مو؛
  • علائم مشکل ریوی یا قلبی مثل سوفل، صدای مالشی یا ضربان قلب بی نظم.

هیچ آزمایش خاصی واسه تشخیص SLE وجود نداره اما آزمایشایی که می تونن به دکتر تون کمک کنن به تشخیص درست برسه عبارتند از:

  • آزمایشای خون، مثل تستای آنتی بادی و شمارش کامل سلولای خونی؛
  • آزمایش ادرار؛
  • عکس ورداری با اشعه ی ایکس از قفسه ی سینه.

دکتر تون ممکنه شما رو به یک روماتولوژیست برگشت بده. روماتولوژیست پزشکیه که در درمان مشکلات بافت نرم، مفصل و مریضیای خودایمنی تخصص داره.

درمان SLE

هیچ درمانی واسه SLE وجود نداره و هدف از درمان کاهش علائمه. درمان بسته خیلی علائم و اینکه SLE بر کدوم بخشای بدن اثر گذاشته، متفاوته:

 

  • داروهای ضدالتهاب واسه درد و سفتی مفصل؛
  • کرمای استروئیدی واسه بثورات؛
  • کورتیکواستروئیدها واسه به کمه کم رساندن جواب ایمنی؛
  • داروهای ضدمالاریا واسه مشکلات مفصل و پوست؛
  • داروهای اصلاح کننده ی مریضی یا عوامل سیستم ایمنی هدفمند واسه موارد شدیدتر.

با دکتر تون در مورد رژیم غذایی و عادات سبک زندگی تون صحبت کنین. ممکنه دکتر تون واسه کاهش احتمال بروز علائم پیشنهاد کنه مواد غذایی خاصی رو مصرف یا حذف کنین و استرس رو به کمه کم برسونین. ممکنه لازم باشه آزمایشای مربوط به پوکی استخوان رو انجام بدین، چون استروئیدها می تونن استخواناتون رو نازک کنن. ممکنه دکتر تون مراقبت پیشگیرانه مثل ایمن سازیایی که واسه افراد گرفتار به مریضیای خودایمنی بی خطر هستن و غربالگریای قلبی رو پیشنهاد کنه.

مشکلات دراز مدت SLE

با گذشت زمان SLE می تونه به سیستمای بدن شما آسیب بزنه یا باعث ایجاد مشکلات در اونا شه. مشکلات احتمالی ممکنه شامل موارد زیر باشن:

  • لختهای خون و نا آرومی عروق خونی یا واسکولیت؛
  • نا آرومی قلب یا پریکاردیت؛
  • حمله قلبی؛
  • سکته ی مغزی؛
  • تغییرات حافظه؛
  • تغییرات رفتاری؛
  • تشنج؛
  • نا آرومی بافت و پوشش ریه (پلوریت)؛
  • نا آرومی کلیه؛
  • کاهش کارکرد کلیه؛
  • مشکل کلیه.

در زمان بارداری SLE می تونه اثرات منفی شدیدی روی بدن شما داشته باشه و به مشکلات بارداری و حتی سقط جنین منجر شه. در مورد راه های کاهش خطر و مشکلات با دکتر تون صحبت کنین.

آینده بیماران گرفتار به SLE چیه؟

SLE بر افراد مختلف اثرات متفاوتی می ذاره. درمانا هنگامی بیشترین اثر رو دارن که اونا رو بی معطلی پس از بروز علائم شروع کنین و دکتر تون اونا رو مناسب وضعیت شما منظم کرده باشه. اگه متوجه ی هرگونه علائم نگران کننده شدید، حتما به دکتر مراجعه کنین.

زندگی کردن با یک مریضی طولانی می تونه سخت باشه. با دکتر تون در مورد گروه های حمایتی در محل زندگی تون صحبت کنین. با کمک گرفتن از یک مشاور ورزیده یا گروه حمایتی می تونین استرس تون رو کاهش بدین، سلامت روانی تون رو حفظ و مریضی تون رو مدیریت کنین.

منبع: healthline