پایان نامه رایگان درباره کاروانسرا، اوقات فراغت، شاه طهماسب

دانلود پایان نامه

تکنولوژیکی و مدیریتی همراه با سیر تحول اجتماعی ناشی از آنها، در میل به مصرف اوقات فراغت بیشتر در مدرنیته متاخر ابعاد دیگری به خود گرفت. تولید انبوه که در این دوره در چارچوب فوردیسم شکل گرفت، نشان از یک روند دگرگون کننده داشت. این شیوه، تولید انبوه کالا به یک هنجار بدل شد و تولید استاندارد شده ، تولید محصول با استفاده از فرآیندهای گروهی (سیستم خط تولید انبوه)، تولید به مقدار بسیار زیاد و بهره گیری از الگوی یکسان (یخچال، لباسشویی، تلویزیون و غیره ) در عرصه هایی مانند مهندسی، کالاهای الکترونیکی و اتومبیل یک مشخصه بارز به حساب می آمد. کارخانجات تولیدی به طور معمول در مقیاس های بزرگ اندازه ایجاد شد. در بالاترین سطح کارخانه فورد در دیترویت چهل هزار کارگر را در یک مجموعه عظیم گردآورده بود و از آنجا که تولید انبوه کم هزینه، به اقتصادهایی با مقیاس کلان نیاز داشت، دارا بودن صدها یا هزاران کارگر امری عادی بود. تسری تولید انبوه به تمامی سطوح اقتصادی سرمایه داری، گردشگری را نیز در برگرفت. گردشگری در این میان با کسب ویژگی های سرمایه داری در چرخه تولید – مصرف، نه به عنوان سفری برای تجربه گردشگری، که خ ود کار محسوب گردید. این خود به شکل گیری گردشگری انبوه فرصت داد که در آن گردشگری به عنوان محصولی بسته بندی شده و استاندارد به عنوان دو هفته تعطیلات در سال و در کنار دریا ارائه گردد (Meethan,2005 , 26).
سواحل در گردشگری انبوه از اهمیت بالایی برخوردار بودند و گردشگران به وسیله تورهای گردشگری به صورت دسته جمعی به مناطق ساحلی روی می آورند و امتداد آرامش در خانه را در این مکان ها جستجو می کردند. “به عنوان مثال سواحل دریای مدیترانه نمونه خوبی برای گردشگری انبوه است. به گونه ای که رشد سفر به این سواحل از کشورهای اروپایی بعد از جنگ جهانی افزایش چشمگیری یافت ( سلطانی، ???? ، ?? ) “. آنچه فرایند گردشگری انبوه را در این سفرها رقم می زد، دلبستگی به چهار “s” معروف بود که در دریا، خورشید، ماسه و سکس خلاصه می شد. از این رو گردشگران انبوه به دنبال یافتن آرامش در جستجوی مناطقی بودند که از اهمیت چندانی برخوردار نبوده، اما به دلیل واقع شدن در کنار دریا و یا موقعیت خورشیدگیر انتخاب می شدند، این گردشگران از نظر فرهنگی خود را بالاتر از میزبانانشان دانسته و به همین دلیل احتیاج به آشپزی و امکانات مربوط به محیط خود را در خارج از کشور خود داشتند. آنان هر چند به دنبال آرامش بودند ولی معمولا باعث به وجود آودن تاثیرات مخرب بسیاری برای میزبانان خود می شدند. بطور کلی گردشگری انبوه نشان دهنده مصرف چشمگیر اوقات فراغت در مکان های استاندارد شده بود، که با افزایش بهره بری از فضاهای گردشگری- بخصوص در سواحل – حداکثر باز خور منفی را ایجاد می نمود (پاپلی یزدی و سقایی، ????، ??).
در این میان گردشگری در عصر حاضر نه به عنوان یک مسافرت، سیاحت، تفنن و … بلکه به یک فعالیت عظیم اقتصادی بدل گشته است به طوری که در سال ???? تعداد کل گردشگران در دنیا، بالغ بر ??? میلیون نفر بوده که از طریق مسافرت این تعداد نفر به نقاط مختلف جهان حدود ??? میلیارد دلار وارد چرخه اقتصادی جهان گردیده است. پیش بینی ها حاکی از آن است که تا سال ???? میلادی این صنعت به مبلغ غیرقابل باور ?? تریلیون دلار در سال دست خواهد یافت ( جدول ? ). آنچه در این مقوله از اهمیت اساسی برخوردار است، آن است که گردشگری با تمامی انواع و اشکالش در حال تبدیل به فعالیت اقتصادی پیشتاز جهان در ربع اول قرن ?? و مهم ترین و سودآورترین تجارت جهان است.
?-? جهانگردی در ایران
هرچند کشور ایران به ملاحظات گوناگون همواره مورد توجه مردم همه نقاط جهان بوده و هر چند ردپای جهانگردان از گذشته های دور را می توان در این سرزمین دنبال نمود، اما پرداختن به موضوع جهانگردی از دیدگاه اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و معرفی کشور و آداب و رسوم و هنر و خصوصیات آن به جهانیان فقط از آغاز تاسیس سازمانی جلب سیاحان سابق صورت گرفته است. در اینجا نگاهی کوتاه و گذرا به گذشته جهانگردی در ایران می اندازیم:
?-?-? جهانگردی در ایران قبل از اسلام
در ایران قبل، از اسلام و قبل از حکومت اریاها و پیش از تدوین تاریخ، نیز مسافر و جهانگردی دارای حقوق و امتیار بوده است که در حکومتهای مختلف و در تشکل های مدنی هر دوره، حدود و میزان آن یکسان و مشابه نبوده است بلکه با توجه به انگیزه و هدف مسافر یا جهانگرد حقوق و حدود آن، تعیین و اجراء می شد.
در زمان حکومت ایلامی ها که کشور ایران به صورت فدرال اداره می شد سیر و سفر معمول بوده و مسافرین نیز از امکانات موجود استفاده می کردند، اگرچه به سبب فقدان تاریخ و یا روایات مکتوب به چگونگی آن حقوق، دقیقا نمی توان وقوف یافت ولی آنچه مسلم است این است که سیر و سفر در آن دوران متداول بوده است و مسافرین اعم از ایرانگردان و جهانگردان از طریق و شوارع و تاسیسات و امکانات سرویس دهی مسافرین استفاده نموده اند. [?]
برای نمونه به مندرجات بخشی از کتاب مسافران تاریخ استناد و عینا آنرا نقل می کنیم:
… بی گمان سیر و سفر در آن روز و در آن سرزمین باستانی از رونق و اعتبار ویژه ای برخوردار بوده، و تا قبل از نابودی این تمدن، مسافران داخلی و خارجی در جاده های میان شوش و ایالات داخلی و سرزمین های خارج از آن در رفت و آمد بوده اند و شاید تاسیساتی نیز برای رفاه حال آن مسافران ساخته شده بود که در حمله آشوریان از میان رفته است.
الف) دوران مادها و هخامنشی
ان:
از دوران مادها اطلاع صحیح و مستندی که نمایانگر سیر و سفر و یا وجود تاسیسات و بناهای مورد استفاده جهانگردی باشد در دست نیست، و در منابع و کتابهای موجود، نیز در این زمینه اخبار و اعلامی نشده است. اما از دوران هخامنشی و پادشاهان این دوران مدارک و مستنداتی موجود است که انکار ناپذیر می باشد و در آن مستندات از طرق و شوارع و ابنیه، احداث شده و قابل استفاده مسافرین اسم برده شده است.[?]
پس از فتح ایران، بوسیله اسکندر مقدونی و دگرگونی تمدن و فرهنگ کهن ایرانی و رواج فرهنگ و تمدن یونانی (هلنیسم) [?]، جهانگردی خصوصاً سیر و سفر جهانگردان یونانی به ایران، تحرک بیشتری یافت و با ساخت شهرها و قصبات متعدد، سیاحانی با اهداف بازرگانی و تجاری به ایران آمده و از شهرهای تازه ساخت و امکانات جدید استفاده کرده اند.
در زمان سلوکیان و جانشیان اسکندر که به توسعه راهها و عریض کردن و نگهداری آنها، توجّه ویژه داشتند، تردّد کاروانها مبادله کالا در طول سال و در نقاط مختلف ایران ، معمول و رایج بوده و سیّاحان تجاری و بازرگانی، از آن امکانات بهره می بردند.[?]
ب) دوران اشکانیان:
در دورن اشکانی که در سرزمین پارت حکومت داشتند، راههای مهّمی احداث شده و جادّه ابریشم که مهمترین شاهراه بازرگانی دنیای قدیم بوده، و از کشور چین شروع و از افلات ایران به دریای مدیترانه منتهی می شد، مورد استفاده جهانگردان تجاری آن زمان بوده است؛ از مسافرین دوره اشکانی در زمان حکومت مهرداد دوم (اشک نهم)، جانک نین فرستاده چین استت که به ایران سفر کرده است.[?]
اشکانیان مانند هخامنشیان در منازل بین راه اسبان یدکی داشتند تا با استفاده از آنها در کار حمل و نقل تسریع شود، در آن دوران به منظور فراهم آوردن تسهیلات سفر و آگاه ساختن مسافران‌، از امکانات رفاهی مسیرهایی که در آن سفر می کردند، بروشورها و نقشه های راهنمای کاروانیان در اختیار آنان گذاشته می شد.[?]
ج ) دوران ساسانیان :
در زمان ساسانیان نیز همانند دوران هخامنشیان، به مساله جهانگردی و سیر و سفر توجّ ه می شد و در آن زمان علاوه بر احداث جادهّ ها، نظیر جاده ??? کیلومتری فیروزآباد به خلیج فارس، که به طرف بندرطاهری امتداد می یافت، کاروانسراهای متعددی، با معماری زمان اشکانی و ساسانی ساخته شد که مورد استفاده مسافرین بوده است.
در این دوره، دولت نه تنها به امنیت راههای کاروان رو و وسایل حمل و نقل و ایستگاهها و کاروانسراها و سایر احتیاجات توجّه داشت بلکه از عمّال خود برای نظارت در کارهای تجاری و اقتصادی به مناطق سرحدّی و بنادر می فرستادند. از دوران پیش از اسلام نوشته هایی در دست است که خبر از سفر بعضی از یونانیان و رومیان به ایران می دهد. عده ای از اینان چون هردوت و گزنفون نوشته هایی هم راجع به تاریخ و اوضاع و احوال ایران آن روز برجای گذاشته اند.[?]
?-?-? دوران بعد از اسلام (دوران اسلامی)
نخستین کسی که از مغرب زمین به ایرن سفر کرد و شرح مسافرت خود را در سفرنامه ای به رشته تحریر درآورد “بنیامین تودلای” اسپانیایی است . جهانگردان و ایرانگردان دیگر عصر اسلامی که از اماکن اقامتی ایران، رباط ها و کاروانسراهای مهم و از استراحتگاهها و پناهگاههای آماده برای توقّف و تردّد سیّاحان خسته و درمانده آن روزگاران، در کتابها و سفرنامه های خود، یاری نموده اند، عبارتند از :
– خاخام موسی پتاچیا چکسواکی، که سفرش به ایران از طریق روسیه بوده است.
– ابوالقاسم بن خرداد،‌صاحب کتاب مشهور “المسالک و الممالک”
– خاقانی شروانی، شاعر بلندآوازه و سیّاح ایرانی قرن ششم هجری و صاحب مثنوی نفیس “تحفه العراقین”.
– ابوعبدالله مقدسی، جهانگرد و جغرافی نویس قرن چهارم هجری، که بیشترین شهرتش در زمینه (شهرنگاری) است.
– ابودلف عربستانی، صاحب سفرنامه “ابودلف در ایران”.
– ابوالقاسم محمّد بن حوقل بغدادی، صاحب کتاب “صوره الارض”.
– شیخ مصلح بن عبدالله، معروف به (سعدی)، نابغه شعر و ادب و جهانگرد مشهور ایران.
– مارکوپولوی ونیزی، سیّاح نامدار جهان که سفرنامه مشهور وی چندین بار در سراسر دنیا به چاپ رسیده است.
– جیوانی دمونته کورینو، سیّاح اروپایی
– ریکولده دامونته کورچه، جهانگرد غربی
– اودوریکو داپور دنون، جهانگرد غربی
– فریرر جوردانوس، سیّاح اروپایی
– ناصر خسرو قبادیانی شاعر نامدار قرن چهارم هجری که از سیّاحان مشهور دوران اسلامی است پس از هفت سال سیر و سفر به تمامی نقاط ایران در سفرنامه خود از تعداد رباطهایی اسم برده که یا در طول سفر خود در آنها اقامت نموده و یا این که با دیدن آنها به توصیف امکانات و تسهیلات اقامتی موجود در آن رباطها پرداخته است.[?]
ازدوران حکومت مغولها، امر سیّاح دوستی و مسافرپروری، بدین شرح شده است :
… در این دوران سیّاح دوستی و مسافرپروری در سراسر کشورهای اسلامی، شعار امرا و بزرگان بود و سیّاحان و مسافران وسیله تبلیغاتی مهمّی بودند، که می توانستند خبر احسان و کرم ارباب قدرت را از شهری به شهری برند و نام آوازه آنان را در اکناف عالم بپراکنند.
سیّاح دوستی، آنچنان در همه جا مرسوم و متداول بود که مردی گمنام و ناآشنا چون ابن بطوطه با دست خالی از طنجه مراکش به راه افتاد و طی ?? سال در نهایت عزّت و احترام تا اقصی نقاط چین مسافرت نمود. [?]
جوزافا باربارو و آمروزیو کنتارینی که از سفرای دولت و نیز در دوران حکومت آق قویونلوها می باشند؛ و با آنکه آنها خصوصاً (باربارو) س
الهای طولانی در ایران اقامت داشته و شهرهای مهم آن زمان نظیر اصفهان، کاشان، یزد، شیراز و هرمز و لار و قم و تبریز را دیده است و از جادّه های متعدّدی عبور کرده و قنوات دایر را مشاهده نموده و پس از بازگشت به اروپا سفرنامه نیز نوشته است. ولی مشاهدات و نوشته های او خالی از برداشته های مربوط به حقوق و امتیازات جهانگردان است.[??]
دوران صفویه (حکومت شاه عباس)
کنستانتین لاسکاری سیّاح ونیزی، لود ویکوری و ارتمای ایتایایی و لوئیچی رانچینوتو ونیزی از سیاحان غربی زمان صفویه می باشند و جان کین سون، سفیری است انگلیسی که از سوی الیزابت ملکه انگلیس به حضور شاه طهماسب صفوی رسید و همچنین دالساندری ونیزی سیاح دیگری است که در زمان شاه طهماسب به ایران سفر کرد.[??]
سیّاحان دوره شاه عباس نیز به علت وجود امنیت عمومی و ثبات سیاسی در کشور، متعدد و بیش از زمان شاهان دیگر صفویه بوده اند.
آنتونی شرلی[??] و رابرت شرلی[??] از مشهورترین سیّاحان زمان

پاسخی بگذارید