بیع سلف یا سلم در قوانین حقوقی به چه معناست؟ 

 

با نگاه راحت به قانون مدنی که مهم ترین مقررات مربوط به قراردادهای بین مردم ازجمله خریدوفروش، اجاره، رهن و قرض رو بازگو می کنه، خیلی آسون می فهمیم که بعضی وقتا حتی روخوانی مواد این قانون چقدر می تونه واسه ما سخت باشه. در زمان حکومت رضاخان در ایران قرار شد تا قانون مدنی ایران واسه اولین بار تهیه شه. در کش وقوس تهیه اولین قانون مدنی و اثرات متفاوتی که جریانای مختلف و نظام قانو ن گذاری کشورهای مختلف می تونست بر این قانون گذاری مهم داشته باشه، آخرش قرار بر این شد که قانون مدنی ایران به دلیلِ جایگاه قدیمی و مقبولیت عمومی برمبنای فقه شیعی تهیه شه. با تأثیرگذاری فقه شیعی در این تهیه، فصول مختلف این قانون هم متأثر از ابواب فقهی درمورد معاملات بین مردم شد. به خاطر این در قانون مدنی ایران میشه فصول معاملات، وصیت، ارث، اخذ به شفعه رو دید؛ اما مهم ترین عقد یا معامله ای که در این قانون دیده می شه، «عقد بیع» به معنای خریدوفروشه. در این نوشتار به بررسی کوتاه بیع و یکی از شکلای مختلف اون، بیع سلف، می پردازیم.

بیع چه نوع معامله ایه؟

بیع با پیشنهاد ازسوی فروشنده و قبول اون ازسوی خریدار یا بلعکس انجام میگیره و باعث می شه تا چیزی از مالکیت فروشنده به مالکیت خریدار دربیاد. عموم ویژگیا و مقررات مربوط به این معامله در قانون مدنی متأثر از فقه امامیهه؛ مثلِ ویژگیای مربوط به دو طرف معامله، کالای موردمعامله و حتی ویژگیای خود این عقد.

بیع سلف یا سلم

سلف در کلمه به معنای پیش پرداخت اومده. بیع سلف ازلحاظ فقهی هم معنی با بیع سلمه. چیزی که الان از اون به عنوان پیش خرید یا پیش فروش یاد می شه، مثل به این نوع از بیعه. در این بیع برخلاف بیع نسیه (مالکیت کالا در اول منتقل می شه، اما تحویل ثمن در زمان دیگری انجام می شه) مالکیت کالا به بعد موکول می شه اما ثمن کالا در اول و بین توافق آسون پیش خریدار و پیش فروشنده منتقل می شه. مثل اینکه شما به کشاورزی ثمن معینی رو می پردازید که اون محصول سال آینده زمین خود رو در اون زمان به شما تحویل بده. باید توجه کنیم که کالایی که در این نوع از بیع منتقل می شه باید کلی فی الذمه” باشه. (می دونم که علامت سؤال بزرگی تو ذهن تون نقش بسته. کلی فی الذمه کالاییه که مثل اون بسیاره؛ یعنی مصادیق اون بسیاره. مثلا برنج طارمی رو درنظر بگیرین. شما می تونین هزاران مغازه پیدا کنین که در اون برنج طارمی میفروشن. یا پراید صفر رو خیلی آسون میشه از تموم نمایندگیای سایپا خرید.)

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   مریضی سوزاک چیه؛ آشنایی با علائم، روش های تشخیص و درمان اون 

یکی دیگر از شروط مهم بیع سلف در متون فقهی پرداخت نقدی و لحظه ای ثمن یا بهای کالا در زمان انعقاد بیعه؛ هر چند این شرط در قانون مدنی درمورد بیع سلف نیامدهه و جزء شروط اون نیس. ثمن معامله می تونه بدهی فروشنده به خریدار باشه که با این فرض این بدهی ساقط میشه. بهای اون چیزی که خریده می شه، یعنی مبیع، می تونه پول و یا هر کالایی باشه، اما نکته مهمی که باید به اون توجه کرد، ضرورت فرق جنس مبیع و بهای کالاه. یعنی اگه جنس مبیع و ثمن در بیع سلم، برابر و میزان اون فرق داشته باشه، اینجور بیعی شامل ربا و پس باطل هستش.

گرچه در متون فقهی شرایط ویژه ی زیادی واسه بیع سلم درنظر گرفته شده، اما قانون مدنی شرایط متفاوتی رو واسه این نوع از خریدوفروش درنظر گرفته که به اختصار در این نوشتار به اون اشاره شد.




دیدگاهتان را بنویسید